Lễ hội Toro Nagashi: Nghi thức thả hoa đăng tưởng niệm ở Nhật Bản

Toro Nagashi là một nghi thức thả đèn lồng mang đậm ý nghĩa tưởng niệm trong văn hóa Nhật Bản, thường diễn ra vào mùa hè, đặc biệt vào những ngày cuối lễ Obon. Những chiếc đèn được thắp sáng, viết lời tưởng niệm hoặc cầu nguyện rồi thả theo dòng nước, tạo thành một dải ánh sáng giữa đêm. Tìm hiểu về Toro Nagashi cũng là cách để du khách hiểu thêm về văn hóa và đời sống tinh thần của người Nhật trong hành trình tour Nhật Bản.

Toro Nagashi là gì?

Toro Nagashi (灯籠流し) là nghi thức thả những chiếc đèn lồng xuống sông, hồ hoặc biển, thường diễn ra vào những đêm hè tại Nhật Bản. Trong tên gọi này, toro nghĩa là đèn lồng, còn nagashi mang nghĩa thả trôi theo dòng nước. Vào buổi tối, người tham dự thắp sáng đèn rồi lần lượt đặt xuống mặt nước. Từ sát bờ, những ánh đèn nhỏ nối nhau trôi theo dòng, có buổi lễ chỉ diễn ra trong phạm vi cộng đồng địa phương, cũng có sự kiện quy tụ hàng nghìn ngọn hoa đăng. Đằng sau hình ảnh ấy là một nghi thức đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ, với nguồn gốc gắn liền với đời sống tín ngưỡng của người Nhật.

Nguồn gốc và ý nghĩa của nghi thức thả đèn lồng

Toro Nagashi có mối liên hệ với lễ Obon, một dịp quan trọng trong đời sống tinh thần của người Nhật dành để tưởng nhớ tổ tiên và những người thân đã qua đời. Theo quan niệm truyền thống, linh hồn người đã khuất trở về thăm gia đình trong những ngày Obon. Khi kỳ lễ kết thúc, các nghi thức tiễn đưa được thực hiện để đưa linh hồn trở lại thế giới bên kia. Ở một số địa phương, những chiếc đèn lồng được thả xuống sông, hồ hoặc biển như một phần của nghi thức này.

Trước khi thả đèn, người tham dự có thể viết tên người đã mất, lời tưởng niệm hoặc lời cầu nguyện lên giấy. Khi những chiếc đèn lần lượt trôi theo dòng nước, nghi thức trở thành cách để người ở lại gửi gắm tình cảm và tiễn đưa người thân. Đây cũng là lý do hình ảnh dòng hoa đăng thường gắn với sự tưởng nhớ và chia tay trong văn hóa Nhật Bản.

Toro Nagashi diễn ra vào thời gian nào?

Toro Nagashi thường được tổ chức vào mùa hè, phổ biến nhất là trong thời gian diễn ra lễ Obon vào tháng 8. Nhiều địa phương chọn ngày 16/8, thời điểm kết thúc Obon, để thực hiện nghi thức thả đèn và tiễn đưa linh hồn người đã khuất. Tuy nhiên, lịch tổ chức không hoàn toàn giống nhau giữa các địa phương và từng sự kiện.

Bên cạnh các nghi thức gắn với Obon, một số lễ Toro Nagashi được tổ chức vào những thời điểm khác để tưởng niệm người đã mất hoặc cầu nguyện cho hòa bình. Chẳng hạn, Hiroshima tổ chức lễ thả đèn trên sông Motoyasu vào tối 6/8, gắn với hoạt động tưởng niệm các nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử năm 1945. Vì vậy, nếu muốn trực tiếp tham dự Toro Nagashi, du khách nên kiểm tra lịch chính thức của từng địa phương trước chuyến đi thay vì chỉ dựa vào lịch Obon. Thời gian thả đèn, địa điểm tổ chức và hình thức tham gia có thể thay đổi theo từng năm.

Những nơi nổi tiếng để ngắm Toro Nagashi tại Nhật Bản

Toro Nagashi được tổ chức ở nhiều địa phương tại Nhật Bản, với thời gian và ý nghĩa có thể khác nhau tùy từng sự kiện. Một số lễ nổi bật diễn ra bên những dòng sông gắn với đời sống địa phương hoặc các địa điểm tưởng niệm, tạo nên những khung cảnh khác nhau khi hàng trăm, hàng nghìn chiếc đèn được thả xuống mặt nước. Trong đó, Hiroshima, Asakusa ở Tokyo, Arashiyama ở Kyoto và Eiheiji ở Fukui là những địa điểm đáng chú ý nếu muốn tìm hiểu hoặc trực tiếp tham dự các nghi thức thả đèn lồng.

Những ngọn hoa đăng cầu nguyện hòa bình ở Hiroshima

Tối 6/8, hàng nghìn chiếc đèn giấy được thả xuống sông Motoyasu, ngay cạnh Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima và Vòm Bom Nguyên tử. Trước khi thả, người tham dự viết tên người đã khuất, lời tưởng niệm hoặc thông điệp cầu nguyện lên từng chiếc đèn. Khi những ngọn đèn nối nhau trôi trên sông, dòng ánh sáng trở thành một phần của hoạt động tưởng niệm các nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử năm 1945.

Điểm đặc biệt của Toro Nagashi tại Hiroshima nằm ở ý nghĩa tưởng niệm và cầu nguyện cho hòa bình. Không chỉ người dân địa phương, du khách cũng có thể tham gia theo hình thức do ban tổ chức quy định trong từng năm. Nếu muốn trực tiếp thả đèn, nên kiểm tra thông tin đăng ký và thời gian tổ chức trước khi đến vì chương trình có thể thay đổi.

Thả hoa đăng trên sông Sumida ở Asakusa

Toro Nagashi tại Asakusa được tổ chức trên sông Sumida, khu vực gần cầu Azuma, tạo nên khung cảnh những chiếc đèn lồng nối nhau trôi giữa không gian Tokyo về đêm. Người tham dự có thể chuẩn bị hoặc đăng ký một chiếc đèn, viết lời nguyện cầu hay lời nhắn gửi rồi trực tiếp thả xuống sông theo hướng dẫn của ban tổ chức.

So với việc chỉ đứng ngắm từ bờ, hình thức tham gia trực tiếp giúp du khách hiểu rõ hơn ý nghĩa của nghi thức. Khi trời tối, những chiếc đèn lần lượt được thả xuống mặt nước, trong khi khu vực Asakusa và các công trình ven sông bắt đầu lên đèn. Nếu muốn có vị trí thuận tiện để quan sát và chụp ảnh, nên đến sớm trước thời điểm bắt đầu.

Ngắm hoa đăng cùng Gozan Okuribi tại Arashiyama

Lễ thả hoa đăng ở Arashiyama diễn ra vào tối 16/8 quanh khu vực cầu Togetsu, cùng ngày với Gozan Okuribi, nghi thức đốt lửa tiễn tổ tiên quen thuộc của Kyoto. Từ khoảng 19:00, những chiếc đèn giấy bắt đầu được thả xuống dòng nước gần chân cầu, rồi số lượng tăng dần theo từng lượt người tham gia. Buổi lễ vẫn tiếp tục đến 21:00, nhưng khoảng 20:20 mới là thời điểm được nhiều người chờ đợi. Trên sườn núi phía xa, các điểm lửa lần lượt được thắp lên thành hình Toriigata, một cổng torii lớn sáng giữa nền trời tối. Ánh sáng dịu của những chiếc đèn hòa cùng sắc lửa rực trên núi, bao trùm Arashiyama trong không khí trang nghiêm và thiêng liêng của đêm tiễn tổ tiên.

Hàng nghìn hoa đăng trong đêm Eiheiji Daitoro Nagashi

Ở Fukui, lễ hội Toro Nagashi lại xuất hiện với quy mô lớn trong Eiheiji Daitoro Nagashi, lễ thả đèn được tổ chức vào cuối tháng 8 bên sông Kuzuryu. Buổi tối bắt đầu bằng nghi thức tưởng niệm của các nhà sư chùa Eiheiji, sau đó hàng nghìn chiếc đèn lần lượt được đưa xuống dòng sông. Càng về tối, ánh sáng trải dài theo mặt nước và số hoa đăng vẫn tiếp tục tăng. Phần cuối buổi lễ có thêm pháo hoa, lúc những ngọn đèn vẫn trôi trên sông còn từng chùm sáng xuất hiện trên bầu trời. Một bên rực rỡ, một bên tĩnh lặng, vậy mà đặt cạnh nhau lại đẹp đến lạ. Giữa tiếng pháo hoa vang lên từng đợt, dòng hoa đăng vẫn giữ nguyên vẻ trang nghiêm vốn có của buổi lễ.

Những điều cần biết trước khi tham dự lễ hội thả đèn lồng

Lễ hội thả đèn lồng thường diễn ra vào buổi tối và tập trung đông người quanh khu vực sông, hồ. Lịch tổ chức, cách đăng ký hoa đăng và khu vực dành cho người tham dự cũng thay đổi theo từng địa phương. Trước ngày đi, bạn nên xem thông báo chính thức của lễ mình dự để nắm đúng thời gian và hình thức tham gia.

• Xem lịch chính thức của từng lễ: Ngày giờ, địa điểm thả đèn và chương trình trong năm được ban tổ chức công bố riêng. Thời tiết, mực nước sông hoặc điều kiện tại khu vực tổ chức cũng ảnh hưởng đến lịch thả đèn.

• Tìm hiểu hình thức tham gia: Có lễ mở đăng ký để người tham dự tự thả hoa đăng, một số nơi tiếp nhận đèn rồi ban tổ chức thực hiện nghi thức. Vé hoặc đèn cũng thường được bán theo khung giờ và số lượng riêng.

• Đến sớm hơn giờ bắt đầu: Những lễ lớn như Asakusa hay Arashiyama tập trung đông người từ chiều tối. Khoảng thời gian trước lễ thuận tiện để tìm khu vực tổ chức, hoàn tất đăng ký và chọn vị trí theo dõi.

• Tôn trọng không gian làm lễ: lễ hội thả đèn lồng gắn với việc tưởng nhớ người đã khuất và tiễn tổ tiên trong mùa Obon. Trong lúc chụp ảnh hoặc quan sát, du khách nên giữ khoảng cách với khu vực thực hiện nghi thức, đi theo hướng dẫn của ban tổ chức và để hoa đăng được xử lý theo quy trình của lễ.

Lễ hội Toro Nagashi mang theo cách người Nhật tưởng nhớ và tiễn đưa những người đã khuất vào cuối mùa Obon. Những lời chưa nói, tên của người thân hay lời cầu nguyện được gửi vào từng chiếc đèn trước lúc thả xuống dòng nước. Buổi lễ diễn ra trong sự tĩnh lặng và trang nghiêm, giữa rất nhiều người cùng có mặt nhưng mỗi người lại dành thời gian cho một ký ức của riêng mình. Đêm xuống, những ngọn hoa đăng nối nhau trôi xa, để lại trên mặt sông một dải sáng dịu giữa đêm hè Nhật Bản. Cùng Saigontimes Travel tìm hiểu thêm những lễ hội và nét văn hóa vẫn hiện diện trong đời sống của người Nhật qua từng chuyến đi.