Lễ hội Tanabata: Lễ Thất Tịch rực rỡ của mùa hè Nhật Bản

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến du lịch tour Nhật Bản mùa hè thì lễ hội Thất Tịch Tanabata chính là trải nghiệm văn hóa không thể bỏ lỡ. Lễ hội gây ấn tượng mạnh nhờ những đại lộ rợp bóng cành trúc treo mảnh giấy nguyện ước Tanzaku cùng vô số cuộn ruy-băng giấy Fukinagashi khổng lồ rực rỡ sắc màu. Du khách sẽ dễ dàng hòa mình vào không khí lễ hội sôi động tại Sendai hay Hiratsuka, tản bộ ngắm phố đèn lồng lung linh và thưởng thức các món ăn đường phố đặc trưng. Hãy cùng tìm hiểu thêm những nét đặc sắc tại lễ hội này qua bài viết dưới đây.

Sự tích lễ hội Thất Tịch Tanabata

Tanabata là gì?

Lễ hội Thất Tịch Tanabata bắt nguồn từ sự kết hợp giữa truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ (Orihime và Hikoboshi), bắt nguồn từ Trung Quốc vào thời kỳ Nara (710 - 794) và nghi thức dệt vải Tanabata-tsume truyền thống của thần đạo Shinto. Theo thần thoại, Orihime (sao Chức Nữ) và Hikoboshi (sao Ngưu Lang) vì mải mê yêu mà lơ là công việc, khiến Ngọc Hoàng nổi giận chia cắt họ ở hai bờ dải Ngân Hà và chỉ cho phép tái ngộ duy nhất một lần vào đêm ngày 7 tháng 7 hằng năm. Từ "Tanabata" bắt nguồn từ cách đọc cổ của "棚机" (kệ dệt vải), đại diện cho tấm vải dệt dâng lên thần linh để cầu mong mùa màng bội thu và tay nghề khéo léo. Lễ hội chính thức được phổ biến rộng rãi trong đời sống nhân dân từ thời kỳ Edo (1603 - 1867) và duy trì cho đến ngày nay.

Ý nghĩa của lễ hội Tanabata

Lễ hội Tanabata là một trong những lễ hội mùa hè Nhật Bản đặc trưng nhất, thường diễn ra vào ngày 7 tháng 7 Dương lịch trên toàn quốc hoặc kéo dài từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 8 Dương lịch tại khu vực Sendai thuộc vùng Tohoku. Lễ hội mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là dịp để người dân gửi gắm mong ước về may mắn, sức khỏe, học vấn và tình duyên lên các mảnh giấy sắc màu may mắn Tanzaku rồi treo lên cành trúc. Nét đặc sắc ấn tượng nhất của lễ hội chính là không gian trang trí rực rỡ bởi các cuộn giấy Fukinagashi khổng lồ, quả cầu Kusudama và hàng nghìn đèn lồng chiếu sáng dọc các khu phố thương mại hay khuôn viên các ngôi đền và chùa cổ kính. Tham gia lễ hội, du khách sẽ được trải nghiệm mặc trang phục Yukata truyền thống, tản bộ ngắm cảnh đêm, tham gia nghi thức treo giấy nguyện ước và thưởng thức các món ăn đường phố đặc trưng mùa hè như mì lạnh Somen, bánh Takoyaki hay đá bào Kakigori.

Các hoạt động văn hóa đặc trưng tại lễ hội Tanabata

Nghi thức viết giấy nguyện ước Tanzaku treo cành trúc

Tâm điểm tâm linh của lễ hội Tanabata là phong tục viết điều ước lên những mảnh giấy hình chữ nhật gọi là Tanzaku. Giấy Tanzaku truyền thống được nhuộm 5 màu sắc đại diện cho Ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) với các thông điệp cầu nguyện riêng biệt. Màu xanh đại diện cho Mộc, cầu mong sự phát triển bản thân và nâng cao đạo đức; màu đỏ đại diện cho Hỏa, biểu thị lòng kính trọng cha mẹ và gia đình; màu vàng đại diện cho Thổ, tượng trưng cho sự tin tưởng và mở rộng mối quan hệ xã hội; màu trắng đại diện cho Kim, thể hiện tính kiên định và tôn trọng quy tắc; còn màu đen hoặc tím đại diện cho Thủy, là lời cầu chúc cho con đường học vấn và tri thức. Sau khi hoàn thành việc viết tâm nguyện, du khách và người dân sẽ treo tờ giấy Tanzaku lên các cành trúc trước cửa nhà, trong khuôn viên các ngôi đền Shinto, chùa Phật giáo hoặc dọc các đại lộ thương mại để nhờ làn gió mùa hè mang ước nguyện gửi tới hai ngôi sao Orihime và Hikoboshi.

• Thời gian hoạt động: Diễn ra xuyên suốt từ 08:00 - 21:00 hằng ngày trong thời gian tổ chức lễ hội (đặc biệt nhộn nhịp từ ngày 6/7 - 7/7 hoặc từ 6/8 - 8/8 Dương lịch).
• Chi phí trải nghiệm: Phát giấy Tanzaku miễn phí tại các gian hàng công cộng hoặc mua các bộ trúc nhỏ cầu may với giá từ 300 - 500 JPY/bộ (~ 50.000 - 85.000 VNĐ).

Chiêm ngưỡng bộ vật dụng trang trí thủ công Nanatsu Do-gu

Không gian lễ hội Tanabata gây ấn tượng thị giác mạnh mẽ nhờ nghệ thuật trang trí thủ công tỉ mỉ bằng giấy Washi truyền thống thông qua bộ 7 vật dụng biểu tượng (Nanatsu Do-gu) mang ý nghĩa phong thủy sâu sắc. Trong bộ trang trí này, dải ruy-băng giấy Fukinagashi dài nhiều mét mô phỏng các cuộn chỉ dệt của nàng Orihime nhằm cầu mong sự khéo tay trong nghề thủ công; quả cầu hoa Kusudama đặt phía trên fukinagashi tượng trưng cho sự may mắn và xua đuổi tà khí. Ngoài ra, bộ trang trí còn bao gồm trang phục giấy Kamiko gửi gắm lời chúc bình an và tránh bệnh tật, hạc giấy Orizuru cầu trường thọ cho người cao tuổi, túi tiền Kinchaku đại diện cho tài lộc và quản lý tài chính tốt, lưới đánh cá Toami cầu mùa màng bội thu, cùng sọt rác giấy Kuzukago nhắc nhở tính tiết kiệm và giữ gìn trật tự sạch sẽ trong cuộc sống.

• Thời gian hoạt động: Mở cửa thưởng ngoạn tự do cả ngày lẫn đêm (hệ thống đèn chiếu sáng bật từ 17:30 - 21:00).
• Chi phí tham quan: Miễn phí 100% khi tản bộ chiêm ngưỡng tại các tuyến phố đi bộ và khu thương mại.

Tản bộ ngắm phố đèn lồng và thưởng thức ẩm thực đường phố

Tham gia lễ hội Tanabata, trải nghiệm không thể bỏ qua của du khách là khoác lên mình bộ trang phục Kimono mùa hè nhẹ nhàng, tay cầm quạt giấy tản bộ dưới những dãy phố trang trí hoa đăng rực rỡ. Dọc các tuyến phố diễn ra sự kiện là hàng trăm gian hàng ẩm thực lưu động bày bán vô số món ăn đường phố đặc trưng của mùa hè Nhật Bản. Du khách có thể thưởng thức món mì lạnh Somen truyền thống với những sợi mì mảnh được ví như dải Ngân Hà thanh mát, mì xào Yakisoba đậm đà, bánh bạch tuộc Takoyaki nóng hổi, xiên gà nướng Yakitori thơm lừng và giải nhiệt bằng món đá bào Kakigori phủ siro trái cây đủ màu sắc.

• Thời gian hoạt động: Các gian hàng ẩm thực Yatai phục vụ từ 10:00 đến 22:00 hằng ngày.
• Chi phí trải nghiệm: Thuê bộ trang phục Yukata khoảng 3.000 - 5.000 JPY/ngày (~ 500.000 - 850.000 VNĐ); chi phí ăn uống tại các gian hàng Yatai dao động từ 400 - 1.000 JPY/món (~ 68.000 - 170.000 VNĐ).

Trải nghiệm thả hoa đăng và đèn lồng nguyện ước trên sông

Tại các thành phố lớn sở hữu sông chảy qua trung tâm như Tokyo, Osaka hay Hiroshima, nghi thức thả hoa đăng và đèn lồng giấy trên sông vào buổi tối là điểm nhấn không gian vô cùng ấn tượng. Hàng nghìn chiếc đèn lồng nhỏ mang theo ngọn nến thắp sáng và lời cầu nguyện về bình an, sức khỏe cùng tình duyên trọn vẹn được thả trôi nhẹ nhàng trên mặt nước tĩnh lặng. Khung cảnh vô số ánh đèn lung linh phản chiếu xuống dòng sông đêm tạo nên bức tranh huyền ảo, mang lại cảm giác thanh tịnh cho người tham gia và gửi gắm những thông điệp tâm linh sâu sắc tới các vị thần linh trong đêm Thất Tịch.

• Thời gian hoạt động: Nghi thức thả đèn lồng bắt đầu từ 18:00 - 21:00 vào đêm chính hội.
• Chi phí trải nghiệm: Xem thả đèn miễn phí từ bờ sông; chi phí mua đèn lồng giấy tự thả khoảng 500 - 1.000 JPY/chiếc (~ 85.000 - 170.000 VNĐ).

Thưởng thức nghi thức trình diễn âm nhạc và vũ đạo truyền thống

Trong suốt những ngày diễn ra lễ hội Tanabata, không khí tại các sân khấu ngoài trời, quảng trường trung tâm và khuôn viên đền, chùa luôn nhộn nhịp nhờ các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian. Du khách sẽ được đắm chìm trong tiếng trống Taiko vang dội, hòa vào điệu múa Bon Odori truyền thống do các vũ công địa phương thực hiện, đồng thời theo dõi các đoàn diễu hành rước kiệu thần Mikoshi qua các con phố chính. Các màn trình diễn âm nhạc và vũ đạo đường phố này không chỉ khuấy động không khí mùa hè vô cùng náo nhiệt mà còn thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng và bảo tồn di sản văn hóa lâu đời của người dân bản địa.

• Thời gian hoạt động: Các chương trình biểu diễn diễn ra theo ca từ 13:00 - 16:00 và 18:00 - 20:30 hằng ngày.
• Chi phí tham quan: Miễn phí xem biểu diễn tại các khu vực sân khấu công cộng ngoài trời.

Top 3 lễ hội Tanabata nổi tiếng nhất Nhật Bản

Mặc dù lễ hội Thất Tịch diễn ra rộng khắp xứ sở Phù Tang, có 3 sự kiện Tanabata sở hữu quy mô hoành tráng và bề dày lịch sử nổi bật nhất, thu hút hàng triệu lượt khách du lịch ghé thăm hằng năm:

1. Lễ hội Sendai Tanabata Matsuri

Thành phố Sendai thuộc tỉnh Miyagi, nằm ở khu vực trung tâm vùng Tohoku với diện tích tự nhiên khoảng 786,3 km² và dân số hơn 1 triệu người. Nơi đây sở hữu lễ hội Sendai Tanabata Matsuri - sự kiện Thất Tịch lớn nhất và nổi tiếng nhất Nhật Bản với lịch sử hơn 400 năm, khởi nguồn từ thời lãnh chúa Date Masamune cai trị vùng Sendai nhằm thúc đẩy nghệ thuật văn hóa và tinh thần cộng đồng. Lễ hội mang ý nghĩa tôn vinh di sản truyền thống, cầu mong sự thịnh vượng, bình an và tay nghề khéo léo cho người dân toàn vùng Tohoku. Điểm đặc trưng ấn tượng nhất của Sendai Tanabata là hàng nghìn cuộn ruy-băng giấy Fukinagashi khổng lồ dài từ 3 - 5 mét làm bằng giấy Washi thủ công, rực rỡ sắc màu treo rợp trời dọc các con phố thương mại mái vòm Ichibancho và Chuo-dori. Đến đây, du khách được tản bộ chiêm ngưỡng bộ trang trí Nanatsu Do-gu tinh xảo, viết giấy nguyện ước Tanzaku, thưởng thức đêm bắn pháo hoa hoành tráng bên bờ sông Hirose và hòa vào không khí diễu hành vũ đạo náo nhiệt.

• Địa điểm tổ chức: Khu vực trung tâm thành phố Sendai, tỉnh Miyagi, Nhật Bản.
• Thời gian hoạt động: 6/7 - 8/7 hằng năm (các gian hàng và phố đi bộ thắp sáng từ 10:00 - 22:00).
• Chi phí tham quan: Miễn phí vé tham quan tản bộ các tuyến phố; chi phí ăn uống đường phố và dịch vụ trò chơi khoảng 500 - 1.500 JPY/món (~ 85.000 - 255.000 VNĐ).

2. Lễ hội Shonan Hiratsuka Tanabata Matsuri

Thành phố Hiratsuka thuộc tỉnh Kanagawa Nhật Bản, nằm ở dải đồng bằng ven biển trung tâm vùng Kanto với diện tích tự nhiên khoảng 67,8 km² và dân số hơn 250.000 người. Được tổ chức lần đầu vào năm 1951 nhằm phục hồi kinh tế và tinh thần nhân dân sau Thế chiến thứ hai, Shonan Hiratsuka Tanabata Matsuri nhanh chóng phát triển thành lễ hội Thất Tịch hoành tráng nhất khu vực Kanto. Lễ hội mang ý nghĩa gửi gắm niềm tin vào sự đổi mới, kết nối tình duyên và cầu chúc cho các gia đình luôn ấm êm, hạnh phúc. Nét đặc trưng của danh thắng là quy mô trang trí khổng lồ với hơn 500 cây trúc được tạo hình nghệ thuật, tích hợp hệ thống đèn LED và đèn lồng thắp sáng lung linh khắp các đại lộ quanh ga JR Hiratsuka. Trải nghiệm thực tế tại đây bao gồm tham gia cuộc thi bình chọn thiết kế Tanabata đẹp nhất, xem lễ diễu hành trang phục truyền thống và thưởng thức các món ăn đặc sản mùa hè tại hơn 400 gian hàng Yatai trải dài khắp trung tâm thành phố.

• Địa điểm tổ chức: Khu vực đại lộ mua sắm phía bắc ga JR Hiratsuka, thành phố Hiratsuka, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản.
• Thời gian hoạt động: 6/7 - 8/7 hằng năm (các gian hàng và phố đi bộ thắp sáng từ 10:00 - 22:00).
• Chi phí tham quan: Miễn phí vé vào cửa khu vực lễ hội; chi phí thuê trang phục Yukata trải nghiệm từ 3.000 - 4.500 JPY/ngày (~ 510.000 - 765.000 VNĐ).

3. Lễ hội Anjo Tanabata Matsuri

Thành phố Anjo nằm ở miền trung tỉnh Aichi thuộc vùng Chubu Nhật Bản, sở hữu diện tích tự nhiên khoảng 86,05 km² cùng dân số ước tính hơn 180.000 người. Lễ hội Anjo Tanabata Matsuri bắt đầu từ năm 1954 dựa trên cảm hứng từ các lễ hội Thất Tịch lớn trên toàn quốc, nhằm tạo dựng bản sắc văn hóa riêng cho trung tâm sản xuất nông nghiệp và công nghiệp của tỉnh Aichi. Lễ hội mang ý nghĩa gắn kết các thế hệ gia đình, cầu mong mùa màng bội thu và thu hút duyên lành trong cuộc sống. Nét độc đáo làm nên danh tiếng toàn cầu của Anjo chính là kỷ kỷ lục thế giới về số lượng mảnh giấy nguyện ước Tanzaku được treo trên cây trúc trong cùng một sự kiện. Ghé thăm lễ hội, du khách sẽ được chìm đắm trong không gian thắp sáng nến lung linh về đêm, tham gia nghi thức thả đèn lồng giấy, theo dõi cuộc thi nhảy Anjo Tanabata Dance sôi động và trải nghiệm viết điều ước lên những cành trúc di sản bao phủ khắp con phố mua sắm chính.

• Địa điểm tổ chức: Khu vực xung quanh ga JR Anjo và các tuyến phố thương mại trung tâm thành phố Anjo, tỉnh Aichi, Nhật Bản.
• Thời gian hoạt động: 6/7 - 8/7 hằng năm (các gian hàng và phố đi bộ thắp sáng từ 10:00 - 22:00).
• Chi phí tham quan: Miễn phí tham quan và tham gia nghi thức treo giấy nguyện ước; chi phí mua đèn lồng giấy cầu may khoảng 500 JPY/chiếc (~ 85.000 VNĐ).

Xem thêm: Lễ hội Awa Odori - Lễ hội nhảy múa nổi tiếng Nhật Bản

Lễ hội Tanabata không chỉ là một sự kiện văn hóa mùa hè rực rỡ mà còn là điểm tựa tâm linh gửi gắm những ước nguyện chân thành về tình duyên, may mắn và bình an của người dân xứ sở hoa anh đào. Từ không gian trang trí giấy Washi tinh xảo, nghi thức viết giấy Tanzaku treo cành trúc cho đến các màn diễu hành vũ đạo và ẩm thực đường phố sôi động, Tanabata hứa hẹn mang đến những khoảnh khắc đáng nhớ cho chuyến du ngoạn Nhật Bản. Hãy để Saigontimes Travel đồng hành cùng bạn trên hành trình khám phá mùa hè xứ Phù Tang này nhé!