Bí mật Chùa Byodoin: Công trình trên Đồng Xu 10 Yên Nhật

Nếu từng cầm đồng xu 10 yên của Nhật Bản, có thể bạn đã nhìn thấy chùa Byodoin mà không hề nhận ra. Công trình được khắc trên mặt sau đồng xu chính là Phượng Hoàng Đường nằm bên hồ Aji, thuộc một quần thể di sản được UNESCO công nhận. Vậy điều gì khiến một ngôi chùa có lịch sử gần nghìn năm lại xuất hiện trên đồng tiền được người Nhật sử dụng hằng ngày? Nếu đang tìm một điểm đến mang dấu ấn lịch sử và văn hóa trong hành trình tour Nhật Bản, Uji là nơi đáng để ghé qua.

Chùa Byodoin nằm ở đâu?

Chùa Byodoin nằm gần bờ tây sông Uji, thuộc thành phố Uji ở phía nam Kyoto, cách ga JR Uji khoảng 10 phút đi bộ. Từ nhà ga, đường đến chùa đi qua khu vực trung tâm với nhiều cửa hàng bán trà, đồ ngọt và sản phẩm từ matcha - đây là những hình ảnh quen thuộc tại thành phố nổi tiếng với văn hóa trà xanh. Khuôn viên chùa nằm gần phố Omotesando, cầu Uji và đền Ujigami nên du khách có thể kết hợp các địa điểm này trong cùng một buổi. 

Bước qua cổng chùa, hồ Aji mở ra phía trước với Phượng Hoàng Đường nằm giữa mặt nước. Từ khu vực ven hồ, du khách có thể quan sát gần như toàn bộ công trình, bao gồm điện chính ở trung tâm và hai hành lang kéo dài sang hai bên. Đây cũng chính là hình ảnh được khắc trên mặt sau đồng xu 10 yên của Nhật Bản. Nếu dành khoảng nửa ngày cho khu vực Uji, bạn có thể kết hợp tham quan Byodoin với đền Ujigami, đi dọc sông Uji và thưởng thức matcha trên phố Byodoin Omotesando.

Nguồn gốc hình thành chùa Byodoin 

Trước khi trở thành một ngôi chùa, khu đất này từng là dinh thự nghỉ dưỡng của gia tộc Fujiwara - dòng họ có ảnh hưởng lớn trong triều đình thời Heian. Vào năm 1052, Fujiwara no Yorimichi đã cho cải tạo dinh thự thành chùa Byodoin. Đây cũng là thời điểm gắn với quan niệm về Mạt pháp (Mappo), khi người Nhật thời bấy giờ tin rằng giáo pháp của Đức Phật đang bước vào giai đoạn suy thoái.

Chỉ một năm sau, vào năm 1053, Phượng Hoàng Đường (Phoenix Hall) được hoàn thành dưới thời Fujiwara no Yorimichi. Công trình được xây dựng với hình tượng Phật A Di Đà làm trung tâm, thể hiện niềm tin về cõi Tây Phương Cực Lạc trong Phật giáo Tịnh Độ. Từ một khu nghỉ dưỡng của giới quý tộc, Byodoin dần trở thành một trong những công trình tiêu biểu còn lưu giữ dấu ấn văn hóa và nghệ thuật Phật giáo thời Heian.

Phượng Hoàng Đường – biểu tượng nổi bật của chùa Byodoin

Nhìn từ bên kia hồ Aji, Phượng Hoàng Đường dễ khiến du khách dừng lại lâu hơn để quan sát. Nhưng điều làm công trình này đặc biệt không chỉ nằm ở dáng vẻ bên ngoài, mà còn ở những chi tiết được ẩn giấu phía sau các cánh cửa của tòa điện. 

Kiến trúc Phượng Hoàng Đường 

Phượng Hoàng Đường là công trình nổi bật trong khuôn viên chùa, được hoàn thành vào năm 1053. Tòa điện gồm điện chính ở giữa, hai hành lang cánh vươn sang hai bên và một hành lang kéo dài về phía sau. Khi nhìn từ bờ đối diện hồ Aji, bố cục trải rộng của công trình gợi hình ảnh một con phượng hoàng đang dang cánh trên mặt nước.

Hình tượng phượng hoàng còn xuất hiện qua đôi tượng đặt ở hai đầu mái điện. Chi tiết này tạo điểm nhấn cho phần mái, đồng thời giúp du khách hiểu rõ hơn vì sao công trình được biết đến với tên gọi Phượng Hoàng Đường. Khi mặt hồ phẳng lặng, bóng tòa điện phản chiếu xuống nước, khiến công trình trông như đang nổi giữa hồ. Từ bờ hồ đối diện Phượng Hoàng Đường, du khách có thể quan sát toàn bộ bố cục của tòa điện và chụp công trình cùng hình ảnh phản chiếu trên mặt nước trong một khung hình.

Phượng Hoàng Đường còn được biết đến rộng rãi nhờ hình ảnh xuất hiện trên mặt sau đồng xu 10 yên của Nhật Bản. Chi tiết này khiến công trình trở thành một hình ảnh quen thuộc với người Nhật, đồng thời là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết khi tìm hiểu về chùa Byodoin.

Tượng Phật A Di Đà bên trong Phượng Hoàng Đường 

Bước vào Phượng Hoàng Đường, du khách sẽ bắt gặp tượng Phật A Di Đà cao khoảng 2,84 m, được hoàn thành vào năm 1053 và vẫn được lưu giữ đến ngày nay. Đức Phật được tạc trong tư thế ngồi thiền kiết già trên đài sen nhiều tầng, đôi mắt khép hờ, gương mặt thanh thản và hai tay kết ấn thiền định.

Điểm đáng chú ý còn nằm ở kỹ thuật chế tác yosegi-zukuri - phương pháp ghép nhiều phần gỗ đã được tạo hình và làm rỗng bên trong thay vì tạc toàn bộ pho tượng từ một khối gỗ lớn. Cách làm này giúp giảm trọng lượng, hạn chế tình trạng gỗ nứt theo thời gian và thuận lợi hơn trong quá trình tạo hình. Sau khi hoàn thiện, bề mặt tượng được phủ sơn mài urushi và dát vàng. Kỹ thuật cùng phong cách tạo hình này sau đó có ảnh hưởng đến nghệ thuật điêu khắc Phật giáo Nhật Bản trong khoảng hai thế kỷ tiếp theo.

Pho tượng được đặt ở vị trí trung tâm Phượng Hoàng Đường, trong không gian được xây dựng nhằm gợi lên cõi Tịnh Độ của Đức Phật A Di Đà. Gian thờ vốn khá tối, nhưng khi ánh sáng buổi sớm xuyên qua các ô cửa hoặc ánh nến hắt lên phần áo dát vàng, hình ảnh Đức Phật trở nên nổi bật giữa không gian xung quanh. Hiệu ứng sáng - tối này góp phần thể hiện hình ảnh cõi Cực Lạc mà người thời Heian muốn tái hiện ngay trong Phượng Hoàng Đường.

52 tượng Bồ Tát bên trong Phượng Hoàng Đường

Bên trong Phượng Hoàng Đường còn có 52 tượng Bồ Tát bay trên mây, được bố trí trên phần tường phía trên và bao quanh tượng Phật A Di Đà ở trung tâm. Các pho tượng được tạo hình trong nhiều tư thế khác nhau, tái hiện hình ảnh các vị Bồ Tát và thiên nhân đang bay lượn, tấu nhạc hoặc thực hiện các động tác múa.

Quan sát kỹ hơn, du khách sẽ nhận ra mỗi pho tượng đều được tạo hình với một tư thế và biểu cảm riêng. Trong đó, khoảng 28 vị cầm các nhạc cụ như sáo, tỳ bà, trống. Số khác múa, chắp tay cầu nguyện hoặc cầm pháp khí. Trong phật giáo tịnh độ, hình ảnh này mang ý nghĩa chào đón những người được đức phật tiếp dẫn về cõi cực lạc, đồng thời thể hiện quan niệm về một thế giới giác ngộ và an lạc. Do các tác phẩm gốc cần được bảo tồn cẩn thận, nên một phần các pho tượng hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Hoshokan trong khuôn viên chùa Byodoin. Tại đây, du khách có thể quan sát gần hơn những đường nét chạm khắc, biểu cảm và nhạc cụ được thể hiện trên từng pho tượng.

Bảo tàng Hoshokan - Điểm lưu giữ bảo vật của chùa

Sau khi tham quan Phượng Hoàng Đường, du khách có thể ghé Bảo tàng Hoshokan, một không gian trưng bày riêng trong khuôn viên chùa Byodoin. Nơi đây lưu giữ nhiều hiện vật gắn với lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật Phật giáo của ngôi chùa qua nhiều thế kỷ. Một số tượng Bồ Tát nguyên bản cũng được bảo quản tại đây, giúp du khách có thể quan sát gần hơn những chi tiết chạm khắc và nhạc cụ trên từng pho tượng.

Một hiện vật đáng chú ý tại Hoshokan là chuông đồng Tsurigane, có niên đại khoảng thế kỷ XII. Bên cạnh đó, bảo tàng còn trưng bày tranh vẽ trên cửa, các tác phẩm điêu khắc gỗ, đồ trang trí cổ cùng nhiều tư liệu liên quan ngôi chùa. Nếu Phượng Hoàng Đường giúp du khách cảm nhận công trình và không gian nghệ thuật thời Heian, Hoshokan lại mang đến cơ hội tìm hiểu kỹ hơn về những hiện vật được lưu giữ từ lịch sử lâu đời của chùa.

Thưởng thức trà xanh Uji Nhật Bản sau khi tham quan Byodoin 

Rời chùa Byodoin, du khách có thể ghé trà quán Taiho-an nằm gần đó để thưởng thức một chén matcha hoặc sencha dùng kèm bánh wagashi truyền thống. Chi phí cho một phần trà và bánh thường khoảng 500-1.000 yên mỗi người. Phần trà và bánh được phục vụ trong căn phòng trải chiếu tatami. Trước khi thưởng thức, du khách có thể quan sát cách trà được chuẩn bị và được hướng dẫn một số nghi thức cơ bản như nhận chén, xoay chén rồi mới uống. Khi nhấp một ngụm matcha rồi dùng thêm bánh wagashi, vị ngọt dịu của bánh sẽ làm giảm cảm giác đắng và hậu vị hơi chát của trà. Cách thưởng thức này giúp người chưa quen khi uống matcha sẽ cảm thấy dễ uống hơn.

Nếu muốn thử matcha theo một cách khác, du khách có thể đi dọc phố Byodoin Omotesando để tìm mì soba trà xanh, kem matcha hoặc bánh daifuku nhân matcha. Mì soba có màu xanh nhẹ và hương trà thoảng trong sợi mì, thích hợp dùng cho bữa trưa. Kem matcha mát lạnh, có vị béo xen lẫn chút đắng, phù hợp với người mới thử matcha. Bên cạnh đó, daifuku matcha có lớp vỏ mềm dẻo cùng phần nhân mang vị trà rõ hơn, thích hợp với những ai thích bánh ngọt nhưng không muốn vị ngọt lấn át hoàn toàn hương matcha.

Hướng dẫn di chuyển và chi phí tham quan thực tế

Byodo-in nằm tại thành phố Uji, tỉnh Kyoto. Từ Kyoto hoặc Osaka, du khách có thể đi tàu JR hoặc Keihan Railway đến Uji, sau đó đi bộ khoảng 10 phút để đến chùa. Hai ga gần Byodo-in nhất là JR Uji Station và Keihan Uji Station.

Từ Kyoto đến chùa Byodoin

Nếu xuất phát từ ga Kyoto, JR Nara Line là lựa chọn thuận tiện nhất. Du khách có thể đi tàu Miyakoji Rapid đến JR Uji Station, thời gian khoảng 17 phút với chi phí khoảng 240 JPY (~41.000 VND). Từ ga, tiếp tục đi bộ khoảng 10 phút đến Byodo-in.

Nếu đang ở khu vực Gion hoặc Sanjo, Keihan Railway sẽ thuận tiện hơn. Từ Gion-Shijo Station hoặc Sanjo Station, đi Keihan Main Line đến Chushojima Station, sau đó chuyển sang Keihan Uji Line đến Keihan Uji Station. Từ đây, đi bộ khoảng 10 phút đến chùa, chi phí khoảng 400 JPY (~68.000 VND)

Di chuyển từ Osaka

Từ ga Osaka, du khách có thể đi JR Kyoto Line đến ga Kyoto, sau đó chuyển sang JR Nara Line để đến JR Uji Station. Tuyến Osaka → Kyoto mất khoảng 27 phút, còn Kyoto → Uji khoảng 17 phút, chưa tính thời gian chuyển tàu. Đây là lựa chọn phù hợp, chi phí khoảng 490 JPY (~83.000 VND) nếu lịch trình của bạn kết hợp tham quan Kyoto trước khi đến Uji.

Một lựa chọn khác là Keihan Railway. Từ Yodoyabashi Station, đi Keihan Main Line đến Chushojima Station, sau đó chuyển sang Keihan Uji Line đến Keihan Uji Station. Thời gian tàu từ Yodoyabashi đến Chushojima khoảng 39 phút, tiếp tục khoảng 15 phút đến Uji.

Từ ga Uji đi bộ đến Byodo-in

Từ JR Uji Station hoặc Keihan Uji Station, du khách có thể đi bộ khoảng 10 phút để đến chùa Byodoin. Vì chùa nằm gần cả hai ga, việc sử dụng tàu là phương án thuận tiện hơn so với di chuyển bằng ô tô, đặc biệt vào những thời điểm đông khách.

Gợi ý lựa chọn tuyến: Nếu xuất phát từ ga Kyoto, nên ưu tiên JR Nara Line vì có chuyến trực tiếp đến JR Uji. Nếu đang ở Gion hoặc Sanjo, Keihan Railway thuận tiện hơn. Từ Osaka, có thể cân nhắc JR hoặc Keihan tùy vị trí xuất phát và lịch trình trong ngày.

Giá vé tham quan và giờ mở cửa Byodo-in và Phượng Hoàng Đường

Để dự trù chi phí trước chuyến đi, du khách cần lưu ý rằng vé vào khuôn viên Byodo-in và vé tham quan bên trong Phượng Hoàng Đường được tính riêng.

 Xem thêm: Amanohashidate - Tuyệt tác thuộc top 3 danh thắng Nhật Bản

Những lưu ý quan trọng khi ghé thăm chùa Byodoin

Để chuyến tham quan Byodoin thuận tiện hơn và không bỏ lỡ những khu vực đáng xem, du khách nên lưu ý một vài điều trước khi ghé chùa: 

• Kiểm tra giờ mở cửa trước khi đến: Khuôn viên Byodoin và Hoshokan có khung giờ hoạt động riêng, trong khi Phượng Hoàng Đường được tổ chức tham quan theo từng lượt và giới hạn số lượng khách. Vì vậy, du khách muốn tham quan đầy đủ cả ba khu nên kiểm tra lịch tham quan của Phượng Hoàng Đường trước khi sắp xếp lịch trình.

• Nên ưu tiên tham quan Phượng Hoàng Đường sớm: Do bên trong được tổ chức theo từng lượt và có giới hạn số khách, thời gian chờ có thể phát sinh vào những ngày đông. Vì vậy, nên ưu tiên sắp xếp Phượng Hoàng Đường vào đầu lịch trình và chừa thêm thời gian dự phòng, nhất là khi còn muốn tham quan Hoshokan và các điểm khác quanh Uji

• Không chụp ảnh ở khu vực cấm: Một số không gian bên trong Phượng Hoàng Đường và nơi trưng bày hiện vật có quy định hạn chế chụp ảnh. Hãy chú ý các biển hướng dẫn tại chỗ.

• Dành thời gian đi bộ quanh hồ Aji: Đừng chỉ đứng trước Phượng Hoàng Đường rồi rời đi. Đi vòng quanh hồ giúp bạn có thêm góc nhìn về toàn bộ công trình, đặc biệt là hình ảnh Phượng Hoàng Đường phản chiếu trên mặt nước.
• Giữ yên lặng trong khu vực thờ tự: Khi bước vào các không gian thờ tự, nên nói chuyện nhỏ, hạn chế làm ảnh hưởng đến những người đang tham quan hoặc hành lễ và tuân thủ hướng dẫn của chùa.
• Mang giày thoải mái: Nếu muốn kết hợp Byodoin với Uji Bridge, Ujigami Shrine hoặc đi dọc khu vực ven sông Uji, bạn sẽ phải đi bộ khá nhiều. Giày đế thấp, dễ đi sẽ thuận tiện hơn.

Byodoin không chỉ gây chú ý bởi Phượng Hoàng Đường xuất hiện trên đồng xu 10 yên, mà còn giúp du khách hiểu thêm về tư tưởng Tịnh Độ, nghệ thuật Phật giáo thời Heian và văn hóa trà xanh của Uji. Từ việc quan sát công trình phản chiếu trên hồ Aji, khám phá những bảo vật bên trong đến thưởng thức matcha sau chuyến tham quan, mỗi trải nghiệm đều mở ra một góc nhìn khác về vùng đất này. Đồng hành cùng Saigontimes Travel, Byodoin là điểm dừng phù hợp để chuyến đi Nhật Bản có thêm chiều sâu về lịch sử, kiến trúc và đời sống văn hóa địa phương.