Izumo Taisha - Ngôi đền cầu duyên linh thiêng bậc nhất Nhật Bản

Giữa vùng Izumo, nơi thường được nhắc đến trong văn hóa Nhật Bản như “miền đất của các vị thần”, Izumo Taisha là một trong những ngôi đền nổi tiếng với những câu chuyện về nhân duyên. Đền thờ Okuninushi, vị thần gắn với truyền thuyết về việc kết nối con người và se duyên. Bên cạnh việc cầu duyên, du khách còn có thể tìm hiểu lịch sử lâu đời của ngôi đền, chiêm ngưỡng kiến trúc Taisha-zukuri và thực hiện nghi thức tham bái có phần khác biệt so với nhiều đền Thần đạo khác. Nếu đang cân nhắc điểm đến này cho tour Nhật Bản, hãy cùng tìm hiểu những điều thú vị về Izumo Taisha và tín ngưỡng nhân duyên gắn liền với nơi đây

Dấu ấn ngàn năm của Izumo Taisha

Nhắc đến Izumo Taisha, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến một trong những ngôi đền nổi tiếng ở Nhật Bản về tín ngưỡng nhân duyên. Tuy nhiên, câu chuyện về ngôi đền không chỉ xoay quanh việc cầu duyên. Izumo Taisha có lịch sử lâu đời, gắn với những truyền thuyết về các vị thần và vùng đất Izumo từ thời cổ đại.

Từ vùng San'in đến miền đất của các vị thần

Ngôi đền nằm tại Taisha-cho, thành phố Izumo, tỉnh Shimane, bên bờ biển phía Tây đảo Honshu. Nơi đây thuộc vùng San'in, một khu vực vẫn còn khá xa lạ với du khách quốc tế dù là một trong những trung tâm tín ngưỡng lâu đời nhất Nhật Bản. Có lẽ chính vì ít bị cuốn vào guồng quay du lịch đại trà mà nhịp sống ở đây vẫn giữ được sự chậm rãi, và niềm tin vào những vị thần cổ xưa vẫn được người dân địa phương gìn giữ gần như nguyên vẹn qua bao thế hệ.

Theo tín ngưỡng dân gian Nhật Bản, vào tháng 10 âm lịch, các vị thần từ khắp nơi được cho là sẽ tập trung về Izumo để hội họp. Vì vậy, trong khi nhiều vùng ở Nhật Bản gọi tháng này là Kannazuki, nghĩa là “tháng không có thần”, người dân Izumo lại gọi là Kamiarizuki, “tháng có thần”. Quan niệm này góp phần tạo nên hình ảnh Izumo như một vùng đất đặc biệt trong đời sống tín ngưỡng Nhật Bản.

Từ những ghi chép cổ đến công trình được duy trì qua nhiều thế hệ

Không có tài liệu xác định chính xác thời điểm công trình đầu tiên được dựng lên. Tuy nhiên, câu chuyện về Okuninushi và việc thờ phụng vị thần này tại Izumo đã xuất hiện trong Kojiki và Nihon Shoki, hai bộ thư tịch cổ quan trọng được biên soạn vào đầu thế kỷ VIIIcho thấy vùng đất này giữ một vị trí quan trọng trong đời sống tín ngưỡng Nhật Bản từ rất sớm. 

Một phát hiện khảo cổ vào năm 2000 càng làm rõ thêm quy mô của Izumo Taisha trong quá khứ. Các nhà khảo cổ tìm thấy những trụ gỗ lớn, có đường kính hơn 1 m, nằm dưới nền chính điện hiện tại. Ba thân gỗ được ghép lại để tạo thành một cột có đường kính hơn 3 m. Dựa trên vị trí của các cột và những dấu tích còn lại, các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng chính điện cổ từng cao khoảng 48 m, gần gấp đôi chiều cao khoảng 24 m của công trình hiện nay.

Diện mạo hiện tại không phải là toàn bộ kiến trúc nguyên thủy từ thời cổ đại, nơi đây đã trải qua nhiều lần dựng lại, và cứ khoảng 60 năm một lần, ngôi đền lại được đại tu theo nghi thức Shikinen Sengu, trong đó phần mái bằng vỏ cây bách Nhật cùng nhiều cấu kiện được thay mới. Đợt đại tu gần nhất hoàn thành vào năm 2013. Qua từng lần trùng tu, những thanh gỗ cũ dần được thay thế, còn kỹ thuật xây dựng, nghi lễ đi kèm và tín ngưỡng gắn với vùng đất Izumo vẫn tiếp tục được truyền lại.

Vì sao nơi đây nổi tiếng với tín ngưỡng cầu duyên?

Sự gắn kết giữa Izumo và tín ngưỡng cầu duyên bắt đầu từ chính Okuninushi no Okami. Vị thần này xuất hiện trong nhiều câu chuyện thần thoại Nhật Bản, trong đó có truyền thuyết về chú thỏ vùng Inaba. Theo câu chuyện, Okuninushi từng giúp một chú thỏ bị thương sau chuyến vượt biển. Trên hành trình sau đó, ông gặp Suseribime, con gái của thần Susanoo, và đem lòng yêu nàng. Mối duyên trải qua nhiều thử thách do Susanoo đặt ra trước ngày Okuninushi và Suseribime kết hôn.

Câu chuyện về một mối duyên vượt qua trở ngại, cùng hình ảnh vị thần sẵn lòng giúp đỡ kẻ gặp nạn, góp phần tạo nên mối liên hệ giữa ông với “en”, khái niệm về nhân duyên và sự kết nối trong văn hóa Nhật Bản. Vì vậy, người dân tìm đến nơi này để cầu mong một mối duyên tốt đẹp, nhưng ý nghĩa ấy không nhất thiết chỉ dành cho tình yêu đôi lứa. Một cuộc gặp gỡ đúng lúc, một mối quan hệ tốt đẹp hay một sự kết nối có ý nghĩa được gửi gắm trong lời nguyện.

Hành trình tham bái và nghi thức cầu nguyện tại Izumo Taisha

Đi sâu vào khuôn viên, bạn sẽ nhận ra Izumo Taisha không chỉ có một chính điện để cầu nguyện rồi kết thúc chuyến tham quan. Mỗi công trình xuất hiện ở một vị trí khác nhau và gắn với một phần câu chuyện của vùng đất này, từ nơi thực hiện nghi lễ, không gian tổ chức hôn lễ đến những dấu tích giúp hình dung ngôi đền từng tồn tại ra sao trong quá khứ.

Bước qua cổng Torii và hàng tùng cổ thụ

Từ quốc lộ bạn còn phải đi bộ thêm khoảng 300m mới tới được cổng đền, quãng đường này đi qua lần lượt ba cổng torii truyền thống, một nét đặc trưng của Nhật Bản. Con đường lát đá nằm giữa bốn hàng tùng cổ thụ, thân cây to đến mức gốc rộng hơn 2m, nhiều cây đã đứng đó hàng trăm năm. Gần lối vào còn có một cổng bằng đồng dựng từ thời Edo, được xem là một trong những cổng đồng lâu đời còn tồn tại ở Nhật Bản. Bóng tùng phủ kín lối đi, ánh nắng chỉ lọt qua thành từng vệt nhỏ trên mặt đá, và đây cũng là đoạn đường giúp bạn cảm nhận rõ nhất mình đang rời khỏi phố xá để bước vào một không gian tĩnh lặng và bình yên.

Harae-no-Yashiro và Temizuya, hai bước thanh tẩy trước khi vào đền

Theo lối chính, bạn sẽ bắt gặp một ngôi đền nhỏ nằm bên phải là Harae-no-Yashiro, nơi thờ bốn vị thần được tin là có vai trò thanh tẩy những điều ô uế trên thân và tâm. Nhiều người ghé qua đây trước khi tiếp tục hành trình vào khu vực chính của Izumo Taisha.

Sau đó là Temizuya, nơi du khách thực hiện nghi thức thanh tẩy bằng cách rửa tay và súc miệng với nước trong bồn đá, sử dụng gáo gỗ. Một điểm đặc biệt tại Izumo Taisha là bạn chỉ lấy nước một lần cho toàn bộ quá trình, vì vậy nên múc đủ lượng nước ngay từ đầu để lần lượt rửa tay, súc miệng và tráng gáo mà không cần lấy thêm.

Haiden, nơi thực hiện nghi thức hai lần cúi bốn lần vỗ tay một lần cúi

Haiden là sảnh thờ nằm ngay phía trước Gohonden, được xây dựng lại vào năm 1959 sau trận hỏa hoạn năm 1953. Từ bên ngoài, phần mái đồng nổi bật trên nền khung gỗ lớn và hiên rộng phía trước. Khu vực này cũng là nơi du khách thực hiện nghi thức tham bái trước khi tiếp tục khám phá khuôn viên đền. Một chi tiết ít được chú ý nằm ngay dưới chân các cột ở hai đầu hồi. Mỗi cột được đặt trên một khối đá nặng khoảng 13 tấn, được vận chuyển từ tỉnh Aichi về Izumo để làm phần móng cho công trình. Những khối đá lớn này góp phần tạo nên kết cấu vững chắc cho Haiden, đồng thời cho thấy quy mô đáng kể của quá trình xây dựng công trình.

Nghi thức tham bái được thực hiện tại khu vực phía trước Haiden. Phía sau là cổng Yatsuashimon (Bát Túc Môn), được dựng trên tám cột gỗ và đánh dấu ranh giới mà khách tham quan không được bước qua. Tại Izumo Taisha, nghi thức có điểm khác biệt so với nhiều đền Thần đạo khác: cúi hai lần, vỗ tay bốn lần rồi cúi thêm một lần. Sau hai lần cúi đầu, bạn vỗ tay bốn lần thay vì hai lần như nghi thức phổ biến tại nhiều đền Thần đạo. Theo cách lý giải được lưu truyền tại Izumo, hai tiếng vỗ đầu dành cho bản thân, hai tiếng sau dành cho người mà mình mong muốn kết duyên. Trước khi cầu nguyện, du khách cũng thường xưng tên và nơi ở trong tâm trí, sau đó mới nói điều mình mong cầu.

Gohonden, chính điện và giả thuyết ngôi đền cao 48m

Gohonden nằm ở vị trí trung tâm, là nơi thờ vị thần Okuninushi nhưng không mở cửa cho khách vào bên trong, nên mọi lời cầu nguyện đều hướng từ phía trước. Công trình hiện nay được dựng năm 1744, cao khoảng 24m, đứng nổi bật với mái lớn phủ kín gần hết chiều cao tòa nhà, hai thanh chigi vươn chéo lên trời ở hai đầu nóc như tạo thành hình chữ X giữa không trung, cùng hàng thanh gỗ katsuogi đặt ngang phía trên mái, đây là kiểu kiến trúc Taisha-zukuri, phong cách lâu đời nhất trong các đền Thần đạo và chỉ xuất hiện ở Izumo Taisha.

Kaguraden, nơi tổ chức hôn lễ và tục ném đồng 5 yên

Kaguraden nằm ở phía Tây khuôn viên, là nơi các cặp đôi làm lễ cưới theo nghi thức Thần đạo trước Okuninushi. Trước sảnh treo một sợi shimenawa bện bằng rơm dài khoảng 13,6m, chu vi 8m, nặng hơn 5 tấn. Trong Thần đạo, shimenawa không đơn thuần là vật trang trí, người Nhật tin rằng sợi dây rơm này đánh dấu ranh giới ngăn những điều không may lọt vào bên trong, đồng thời gửi gắm mong cầu về may mắn, bình an và hạnh phúc cho những ai đến chiêm bái.

Kaguraden cũng là nơi gắn với một tục cầu duyên được nhiều du khách biết đến: ném đồng 5 yên lên sợi shimenawa. Cách chơi chữ giữa go-en và en – từ gắn với ý nghĩa duyên phận, mối quan hệ – khiến đồng 5 yên thường được xem là biểu tượng may mắn trong chuyện nhân duyên. Theo quan niệm dân gian, nếu đồng xu mắc lại trên sợi dây, lời cầu nguyện có thể trở thành điềm lành cho người ném. Tuy nhiên, việc ném tiền nhiều lần có thể làm ảnh hưởng đến lớp rơm của shimenawa, nên du khách cần quan sát hướng dẫn tại đền trước khi thực hiện.

Soga-no-Yashiro, chuyện tình Suseribime và tục đổi cát

Đi vòng ra phía sau chính điện, dưới chân núi Yakumoyama, bạn sẽ gặp Soga-no-Yashiro, nơi thờ Susanoo, vị thần từng đánh bại con rắn tám đầu Yamata no Orochi trong thần thoại Nhật Bản. Trong câu chuyện gắn với Izumo, ông còn là cha của Suseribime, người sau này trở thành vợ của Okuninushi sau khi chàng vượt qua hàng loạt thử thách do chính người cha này đặt ra.

Khu vực này còn gắn với tục đổi cát từ bãi biển Inasa. Theo truyền thuyết địa phương, đây là nơi các vị thần từ biển tiến vào Izumo, nên cát từ bờ biển được mang về dâng tại đền như một cách kết nối vùng đất ven biển với không gian linh thiêng bên trong. Sau phần dâng phần cát đã mang đến, người tham bái nhận lại một phần cát đã được đặt tại đây để mang về nhà, thường với mong muốn xua điều không may, giữ bình an và bảo vệ gia đình.

Homotsuden, nơi lưu giữ cột gỗ khảo cổ ngàn năm

Điểm dừng cuối trong hành trình tham quan là Homotsuden, khu trưng bày lưu giữ nhiều hiện vật liên quan đến lịch sử của ngôi đền. Tại đây, du khách được tận mắt xem các phần cột gỗ shin-no-mihashira được khai quật, bằng chứng quan trọng gắn với giả thuyết Izumo Taisha từng có chính điện cao khoảng 48 m. Ngoài cột gỗ, khu trưng bày còn có ngọc magatama và giáo đồng mang niên đại xa hơn. Những hiện vật này đưa câu chuyện về tín ngưỡng tại Izumo trở về những giai đoạn rất sớm, trước diện mạo ngôi đền mà du khách nhìn thấy ngày nay.

Những vật phẩm gắn với lời cầu nguyện tại Izumo Taisha

Hoàn tất nghi thức tham bái, nhiều người không rời đi ngay mà nán lại thêm một chút, tìm cho mình một vật gì đó mang theo về, coi như giữ lại một phần của chuyến đi này.

Omamori, bùa cầu bình an và nhân duyên

Trong khuôn viên đền có các gian hàng bán nhiều loại Omamori dành cho những mong cầu khác nhau như tình duyên, gia đạo, sức khỏe hay học hành. Trong số đó, bùa cầu duyên được nhiều người tìm mua bởi gắn với câu chuyện về Okuninushi, vị thần được biết đến với vai trò kết nối nhân duyên. Những chiếc Omamori này thường được mang theo bên mình, có thể đặt trong túi, ví hoặc một nơi sạch sẽ để thuận tiện giữ bên mình. Tuy nhiên, Omamori không phải là vật được giữ mãi, người Nhật thường mang chúng trở lại đền sau khoảng một năm, rồi xin một chiếc mới để tiếp tục mang theo trong năm tiếp theo.

Omikuji - rút quẻ xem vận may

Nếu muốn biết thêm một chút về những ngày sắp tới, bạn có thể thử rút một lá Omikuji để xem vận may của mình. Mỗi lá không chỉ cho biết vận tốt hay xấu mà còn đề cập đến những chuyện gần gũi như nhân duyên, công việc, sức khỏe và việc đi lại, giúp bạn biết điều gì đang thuận lợi và điều gì nên thận trọng. Nếu nhận được quẻ tốt, du khách có thể mang về giữ lại như một lời nhắc nhở cho chặng đường phía trước. Còn với quẻ không thuận, nhiều người chọn buộc lại tại khu vực nhà đền bố trí sẵn thay vì mang theo bên mình.

Goshuin - lưu lại dấu son của lần viếng đền

Nếu Omamori và Omikuji gắn với những điều bạn cầu mong, Goshuin lại là cách để lưu lại dấu ấn sau một lần viếng đền Izumo Taisha. Tại quầy Goshuin, nhà đền sẽ viết tên nơi thờ tự, ngày viếng và đóng dấu son lên cuốn sổ dành riêng để lưu giữ những dấu ấn này. Mỗi Goshuin lại gắn với một nơi bạn từng ghé qua, vì thế sau nhiều chuyến đi, cuốn sổ dần trở thành một cuốn nhật ký hành hương, ghi lại những ngôi đền và địa điểm bạn đã đặt chân đến. Du khách có thể mang theo sổ từ trước hoặc mua ngay tại đền, sau đó đến quầy Goshuin trong giờ phục vụ để xin ghi dấu.

Hướng dẫn đi đến Izumo Taisha

Izumo nằm khá xa các thành phố lớn nên hành trình đến đây thường gồm hai chặng. Du khách đến JR Izumoshi trước bằng máy bay hoặc tàu hỏa, sau đó chuyển sang phương tiện địa phương để tiếp tục tới khu đền. Chia lịch trình theo hai chặng cũng thuận tiện hơn cho việc theo dõi thời gian và chi phí di chuyển.

Chặng 1 – Đến JR Izumoshi

JR Izumoshi là điểm trung chuyển chính trước khi tiếp tục đến khu đền. Nếu đi từ Tokyo, Osaka hoặc Kyoto bằng tàu, du khách thường kết kết hợp các tuyến JR qua Okayama. Những chặng thuộc mạng lưới JR cũng nằm trong phạm vi sử dụng của JR Pass loại vé và tuyến tàu áp dụng.

Chặng 2 – Từ JR Izumoshi đến Izumo Taisha

Đến JR Izumoshi, bạn tiếp tục bằng xe buýt Ichibata hoặc tàu Ichibata Electric Railway. Xe buýt đi thẳng đến khu vực cổng đền và ít phải chuyển tuyến, tàu phù hợp nếu bạn muốn trải nghiệm tuyến đường sắt địa phương của Shimane.

Xem thêm: Sagano Romantic train: Hành trình ngắm lá đỏ thơ mộng tại Kyoto

Các điều cần lưu ý khi tham bái Izumo Taisha

Izumo Taisha là nơi thờ tự vẫn được sử dụng cho các nghi lễ hằng ngày, vì vậy trải nghiệm của du khách cần đi cùng một số nguyên tắc ứng xử cơ bản. Bên cạnh việc chủ động về thời gian, bạn cũng nên chú ý cách ăn mặc, chụp ảnh và giữ gìn không gian trong quá trình tham quan.

• Nên dành khoảng nửa ngày cho khu đền và ưu tiên đi từ buổi sáng: Khuôn viên khá rộng, một số khu vực và quầy phục vụ có giờ hoạt động riêng. Đi sớm cho bạn nhiều thời gian tham bái và dạo quanh khu đền hơn.

• Ăn mặc kín đáo, gọn gàng vào khu thờ tự: Không cần mặc trang phục nghi lễ, nhưng nên tránh quần áo quá ngắn, hở hoặc gây bất tiện khi thực hiện nghi thức. Giày dép cũng nên thoải mái vì bạn sẽ phải đi bộ khá nhiều.

• Không chụp ảnh tùy tiện trong khu vực thờ: Gặp biển cấm chụp hoặc khu vực đang diễn ra nghi lễ, hãy tuân thủ hướng dẫn của nhà đền. Đặc biệt, không dùng máy ảnh hoặc điện thoại làm ảnh hưởng đến người đang cầu nguyện.

• Giữ khoảng cách: Kaguraden và một số khu vực khác đôi lúc được dùng cho nghi thức của nhà đền. Du khách nên đứng tại khu vực được phép quan sát và tránh chen vào nơi hành lễ.

• Chuẩn bị tiền mặt cho các khoản chi nhỏ: Nếu muốn mua bùa, omikuji hoặc thực hiện một số khoản thanh toán tại khu vực đền, mang theo một ít tiền yên sẽ thuận tiện hơn.

• Kiểm tra lịch hoạt động trước ngày tham quan: Vào những ngày có lễ lớn, một số khu vực được sử dụng cho nghi thức và việc tiếp cận của khách sẽ thay đổi. Kiểm tra trước giúp bạn tránh đến đúng lúc một khu vực tạm thời hạn chế tham quan.

Izumo Taisha không chỉ được biết đến như một trong những thánh địa cầu duyên nổi tiếng của Nhật Bản, mà còn là nơi lưu giữ những câu chuyện thần thoại, nghi thức Thần đạo và truyền thống đã được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Người mong cầu một mối nhân duyên tốt đẹp thường ghé nơi đây để gửi gắm lời nguyện trước Okuninushi, đồng thời dành thời gian khám phá một không gian tín ngưỡng mang đậm dấu ấn của vùng Izumo. Saigontimes Travel sẽ đồng hành cùng bạn trên chuyến ghé “miền đất của các vị thần” và khám phá thêm nhiều vùng đất khác của Nhật Bản.