Ẩm thực Nhật Bản: 20 món ngon làm nên tinh hoa xứ Phù Tang

Khi nhắc đến Nhật Bản, người ta thường nghĩ ngay đến sự tinh tế, tỉ mỉ và chuẩn mực – điều đó thể hiện rõ nhất trong nền ẩm thực đặc sắc của đất nước mặt trời mọc. Không chỉ đơn thuần là món ăn, ẩm thực Nhật Bản là sự kết hợp hài hòa giữa hương vị, hình thức trình bày và triết lý sống. Nếu có dịp trải nghiệm tour Nhật Bản, bạn sẽ được thưởng thức nền ẩm thực Nhật Bản, qua đó có thể cẩm nhận sự tinh tế, chỉn chu, thanh tao và cách chế biến giữ trọn nguyên liệu và thể hiện qua từng hương vị của món ăn. Qua đó, chúng tôi muốn giới thiệu với bạn nền ẩm thực độc đáo này ở bài viết dưới đây.

Văn hoá ẩm thực Nhật Bản

Khám phá ẩm thực Nhật Bản cũng giống như khám phá chính đất nước này. Mỗi vùng miền đều sở hữu những món ăn đặc trưng, mỗi mùa trong năm lại mang đến những nguyên liệu khác nhau và mỗi bữa ăn đều ẩn chứa những câu chuyện văn hóa thú vị. Qua đó khiến cho nền ẩm thực xứ Phù Tang, trở thành 1 trong những nền ẩm thực độc đáo nhất thế giới. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn một số nét văn hoá ẩm thực nơi đây.

Khám phá quy tắc ẩm thực Nhật Bản

Hầu hết tất cả các món ăn ở Nhật đều phải tuân theo 5 quy tắc chính:

• Thứ nhất: Phải có đủ 5 màu sắc gồm: trắng, vàng, đỏ, xanh, đen để cân bằng về mặt dinh dưỡng.

• Thứ hai: Một bữa ăn ngon thì cần phải có sự kết hợp của 5 vị ngọt, chua, cay, đắng để tăng cảm giác ngon miệng.

• Thứ ba: 5 phương pháp nấu cần có trong bữa ăn đó là hầm, nướng, hấp, rán, luộc.

• Thứ tư: người Nhật nổi tiếng về sự tỉ mỉ và tinh tế nên việc ăn bằng mắt luôn được chú trọng hàng đầu, do đó phải đáp ứng được 5 giác quan: vị giác, khứu giác, thị giác, xúc giác và thính giác.

• Cuối cùng: 5 quy tắc quan trọng trong ăn uống của người Nhật: kính trọng công sức của người nuôi trồng và đầu bếp, luôn nhớ và làm những việc tốt xứng đáng với những gì mình được hưởng, ngồi vào bàn ăn với một tâm thái bình an, thưởng thức món ăn để nuôi dưỡng tinh thần và nuôi dưỡng cơ thể, luôn nỗ lực để có được trạng thái và tinh thần vui vẻ.

Trong mỗi bữa ăn, trước khi dùng bữa, họ thường nói "Itadakimasu" như một lời cảm ơn đến người nấu ăn, người sản xuất và thiên nhiên đã ban tặng thực phẩm. Khi kết thúc, câu "Gochisousama deshita" được sử dụng để bày tỏ lòng biết ơn sau một bữa ăn ngon. Những hành động tưởng chừng đơn giản này lại thể hiện rõ tinh thần trân trọng thực phẩm và sự khiêm nhường trong văn hóa Nhật Bản.

Bên cạnh đó, các món ăn ở Nhật Bản đều được chế biến theo mùa để phù hợp với khí hậu cũng như thời tiết đặc trưng. Ngoài ra, việc sử dụng đũa cũng có nhiều quy tắc cần lưu ý như không cắm đũa thẳng vào bát cơm, không chuyền thức ăn từ đũa sang đũa hay dùng đũa để chỉ người khác. Đây đều là những hành động gắn với nghi lễ tang lễ trong văn hóa Nhật và được xem là điều kiêng kỵ trong bữa ăn thường ngày.

Washoku - Tinh hoa ẩm thực Nhật Bản được UNESCO công nhận

Washoku (和食) là thuật ngữ dùng để chỉ ẩm thực truyền thống của Nhật Bản, trong đó "Wa" (和) mang ý nghĩa là Nhật Bản, sự hài hòa và cân bằng, còn "Shoku" (食) có nghĩa là ẩm thực hoặc bữa ăn. Vì vậy, Washoku không đơn thuần được hiểu là "đồ ăn Nhật", mà còn đại diện cho triết lý về sự hòa hợp giữa con người, thiên nhiên và thực phẩm.

Năm 2013, Washoku đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Không chỉ là tên gọi của các món ăn truyền thống, Washoku còn là triết lý sống đề cao sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên và sự trân trọng các giá trị bản địa.

Điểm nổi bật của Washoku nằm ở việc sử dụng nguyên liệu tươi theo mùa, hạn chế chế biến quá cầu kỳ để giữ được hương vị nguyên bản. Một bữa cơm Washoku điển hình thường tuân theo nguyên tắc Ichiju Sansai - một món súp kết hợp với ba món ăn kèm và cơm trắng. Cách sắp xếp này giúp cân bằng giữa tinh bột, protein, chất xơ và vitamin, đồng thời tạo nên sự hài hòa về màu sắc cũng như hương vị.

Không chỉ chú trọng món ăn, Washoku còn đề cao nghệ thuật trình bày. Chén, bát, đĩa và khay được lựa chọn phù hợp với từng mùa trong năm để mang đến trải nghiệm trọn vẹn cho thực khách. Ngày nay, du khách có thể dễ dàng trải nghiệm Washoku tại các nhà hàng truyền thống (Ryotei), các quán Kaiseki hoặc trong những bữa ăn tại Ryokan - loại hình lưu trú mang đậm bản sắc văn hóa Nhật Bản.

Sự tinh tế trong nguyên liệu và hương vị của nền ẩm thực Nhật Bản

Một trong những yếu tố tạo nên sức hút của ẩm thực Nhật Bản chính là triết lý "ít nhưng chất lượng". Thay vì sử dụng nhiều gia vị để tạo vị đậm, người Nhật ưu tiên làm nổi bật hương vị tự nhiên của nguyên liệu. Hải sản vừa đánh bắt, rau củ theo mùa hay thịt được tuyển chọn kỹ lưỡng đều được chế biến tối giản nhằm giữ trọn độ tươi ngon.

Khái niệm "Shun" - thưởng thức thực phẩm đúng mùa - đóng vai trò quan trọng trong văn hóa ẩm thực Nhật. Người Nhật tin rằng nguyên liệu khi vào đúng mùa sẽ đạt hương vị ngon nhất và có giá trị dinh dưỡng cao nhất. Vì vậy, thực đơn tại các nhà hàng cũng thay đổi theo từng thời điểm trong năm, từ măng và cá tráp vào mùa xuân, lươn và mì somen vào mùa hè, nấm matsutake vào mùa thu cho đến lẩu và cua tuyết vào mùa đông.

Một điểm đặc trưng khi thưởng thức ẩm thực Nhật Bản còn nổi tiếng với vị umami - vị cơ bản thứ năm bên cạnh ngọt, mặn, chua và đắng. Umami thường đến từ nước dùng dashi được nấu từ tảo kombu và cá ngừ bào katsuobushi, tạo nên vị ngọt thanh tự nhiên, là nền tảng của nhiều món ăn nổi tiếng như ramen, udon, miso soup, chawanmushi hay thức uống matcha. 

Chính sự kết hợp giữa nguyên liệu theo mùa, kỹ thuật chế biến tối giản và khả năng cân bằng hương vị đã tạo nên nét riêng cho ẩm thực Nhật Bản. Đây cũng là lý do nhiều du khách nhận xét rằng, dù chỉ là một bát mì hay một phần sushi đơn giản, họ vẫn có thể cảm nhận được sự chỉn chu và tinh thần hiếu khách trong từng món ăn.

Top 20 món ăn đặc sắc của nền ẩm thực Nhật Bản

Nền ẩm thực Nhật Bản từ lâu đã sở hữu hàng trăm món ăn đặc sắc, mỗi món đều mang hương vị và câu chuyện riêng. Dưới đây là 20 món ăn nổi bật, được nhiều du khách yêu thích khi có dịp ghé thăm xứ Phù Tang.

Sushi - ẩm thực Nhật Bản

Khi nhắc đến những món ăn nổi tiếng ở Nhật Bản, không thể không đề cập đến một biểu tượng của ẩm thực Nhật Bản - Sushi. Vượt ra khỏi ranh giới của một món ăn đơn thuần, Sushi là hiện thân cho tinh hoa nghệ thuật ẩm thực Nhật Bản. Từng viên cơm dẻo thơm kết hợp cùng những lát hải sản tươi ngon như cá hồi, cá ngừ, hay tôm và lớp rong biển nori bên ngoài, tạo nên một món ăn hài hòa và tinh tế.

Vì sao sushi lại trở nên nổi tiếng không chỉ ở Nhật Bản mà còn trên toàn thế giới? Lý do đơn giản là vị ngon độc đáo cùng sự tươi mới của nguyên liệu.  Với nguyên liệu tươi ngon, hương vị thanh nhẹ và sự sáng tạo của người đầu bếp, mỗi cuộn Sushi là một tác phẩm nghệ thuật, tạo nên bản giao hưởng tinh tế trên đầu lưỡi, chinh phục khẩu vị của thực khách trên toàn thế giới.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Sushi Dai (Tokyo): Nổi tiếng với sushi hải sản tươi tại khu vực Toyosu.

• Sushi no Midori (Tokyo): Được yêu thích nhờ chất lượng tốt, giá hợp lý.

• Sushizanmai (Tokyo, Osaka, Fukuoka...): Chuỗi sushi nổi tiếng, phù hợp với khách du lịch.

Giá tham khảo: 3000 - 10.000 yên (~ 485.000 - 1.600.000 VND)

Sashimi - ẩm thực Nhật Bản

Sashimi, hay trong Tiếng Việt còn có nghĩa là “xẻo thân”, là một loại món ăn truyền thống của Nhật Bản, được chế biến từ các loại hải sản tươi sống. Đây là một nghệ thuật chế biến cắt những miếng thịt mảnh, mỏng và đều. Sashimi thường được làm từ là các loại cá như cá hồi, cá ngừ, hoặc các hải sản khác như tôm, sò điệp, được ăn cùng mù tạt và nước tương.

Sashimi không chỉ là một món ăn ngon mà còn được coi là một phần của lối sống lành mạnh của người Nhật. Họ tin rằng sashimi mang lại lợi ích cho sức khỏe và trí não. Sự kết hợp giữa vị ngọt, mặn, và tươi mát của sashimi khiến cho món ăn này trở nên đặc biệt và được yêu thích không chỉ bởi người dân địa phương mà còn bởi du khách quốc tế.

Mỗi lát sashimi mang đến một trải nghiệm độc đáo với hương vị tươi ngon, béo ngậy của cá tươi sống, kết hợp với vị cay nhẹ của mù tạt và vị mặn của nước tương. Sashimi thường được thưởng thức như một món khai vị, để đánh thức vị giác của thực khách và chuẩn bị cho các món chính sau này.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Tsukiji Sushiko (Tokyo): Chuyên sashimi và hải sản tươi sống.

• Uobei (nhiều chi nhánh): Có nhiều set sashimi với giá hợp lý.

• Chợ Nishiki (Kyoto): Thích hợp trải nghiệm sashimi tươi từ các quầy hải sản.

Giá tham khảo: 1500 - 8000 yên (~ 242.000 - 1.300.000 VND)

Unagi don (Cơm lươn) - ẩm thực Nhật Bản

Nếu là một tín đồ anime, bạn hẳn đã từng say mê với hình ảnh unagi don - món cơm lươn nướng thơm lừng, xuất hiện trong vô số thước phim hoạt hình Nhật Bản. Không chỉ là một phần của ẩm thực, unagi don còn là biểu tượng của văn hóa và truyền thống lâu đời tại xứ sở hoa anh đào. Bên cạnh giá trị ẩm thực thông thường, unagi don còn là phương thuốc giải nhiệt hữu hiệu, đặc biệt trong những ngày hè oi bức từ tháng 5 đến tháng 10.

Unagi don được bày trong một tô gỗ sơn mài với lớp cơm trắng rưới gia vị và phủ lên trên là lươn nướng kiểu Nhật.  Khi thưởng thức unagi don, bạn sẽ cảm nhận được hương vị đặc trưng của lươn nướng kết hợp cùng vị ngọt của gia vị và cơm trắng dẻo thơm. Mỗi hạt gạo trắng dẻo quyện vị với thịt lươn mềm mịn tạo nên một trải nghiệm ẩm thực đích thực của ẩm thực Nhật Bản.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Obana (Tokyo): Một trong những nhà hàng lươn nổi tiếng nhất Nhật Bản.

• Unatoto (Tokyo, Osaka...): Chuỗi cơm lươn có mức giá phải chăng.

• Atsuta Horaiken (Nagoya): Nổi tiếng với món Hitsumabushi từ lươn nướng.

Giá tham khảo: 1500 - 7000 yên (~ 242.000 - 1.133.000 VND)

Gyudon (Cơm bò)

Gyudon là món cơm bò nổi tiếng gồm cơm trắng nóng hổi phủ lên trên những lát thịt bò mỏng và hành tây được hầm trong nước sốt làm từ nước tương, mirin, đường và dashi. Hương vị đậm đà nhưng không quá béo giúp gyudon trở thành món ăn quen thuộc của học sinh, nhân viên văn phòng và khách du lịch.

Gyudon bắt đầu phổ biến từ cuối thời Minh Trị (Meiji), khi Nhật Bản dần thay đổi thói quen ăn uống và khuyến khích tiêu thụ thịt bò trong quá trình hiện đại hóa đất nước. Từ những quầy hàng nhỏ phục vụ lao động, gyudon đã phát triển thành một trong những món ăn nhanh mang tính biểu tượng của Nhật Bản. Điều khiến gyudon được yêu thích chính là sự tiện lợi nhưng vẫn đảm bảo hương vị đặc trưng. Người Nhật thường gọi thêm trứng sống hoặc trứng lòng đào để trộn cùng cơm nóng, giúp món ăn trở nên béo ngậy hơn. Một ít gừng đỏ ngâm (beni shoga) ăn kèm cũng giúp cân bằng vị béo của thịt và kích thích vị giác.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Yoshinoya - Chuỗi gyudon lâu đời nhất Nhật Bản.

• Sukiya - Phục vụ nhiều biến tấu gyudon.

• Matsuya - Nổi tiếng với gyudon và thực đơn cơm bò đa dạng.

Giá tham khảo: 500 - 1000 yên (~ 80.000 - 161.000 VND)

Katsudon (Cơm thịt heo chiên xù)

Katsudon là món cơm được chế biến từ tonkatsu (thịt heo chiên xù) cắt lát, sau đó om cùng trứng, hành tây và nước sốt ngọt mặn trước khi phủ lên cơm trắng. Lớp thịt giòn nhẹ kết hợp với phần trứng mềm và nước sốt đậm đà tạo nên hương vị hài hòa, rất được người Nhật yêu thích. Khi thưởng thức katsudon tại Nhật Bản, bạn sẽ nhận thấy mỗi địa phương lại có cách chế biến khác nhau. Một số nơi giữ lớp vỏ chiên giòn bằng cách đặt riêng thịt lên cơm, trong khi nhiều vùng khác lại om cùng trứng để phần áo bột thấm nước sốt. Mỗi cách chế biến đều mang đến trải nghiệm hương vị rất riêng làm cho nền ẩm thực Nhật Bản trở nên vô cùng phong phú trong cách làm các món ăn.

Không những có hương vị đặc trưng, Katsudon còn mang một ý nghĩa văn hóa thú vị. Trong tiếng Nhật, "katsu" (勝つ) có nghĩa là "chiến thắng", vì vậy nhiều học sinh, sinh viên hay vận động viên thường ăn katsudon trước kỳ thi hoặc giải đấu để cầu may. Đây là một phong tục vẫn được duy trì rộng rãi và thường xuyên xuất hiện trong phim ảnh, anime Nhật Bản.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Maisen Aoyama (Tokyo) - Nhà hàng tonkatsu nổi tiếng.

• Saboten - Chuỗi nhà hàng tonkatsu có mặt trên khắp Nhật Bản.

Giá tham khảo: 900 - 1.500 yên (~ 145.000 - 242.000 VND)

Ramen - ẩm thực Nhật Bản

Ramen là biểu tượng ẩm thực của Nhật Bản, được coi là "quốc túy" khi nhắc đến đất nước mặt trời mọc. Đây là một món mì được nấu trong nước dùng thơm ngon, thường là từ thịt hoặc cá, kết hợp cùng trứng, nước tương và thịt. Sự đa dạng trong nguyên liệu, kết hợp các loại nước dùng, mì, topping khác nhau tạo nên vô số biến tấu ramen, đáp ứng mọi sở thích của thực khách.

Mỗi loại ramen mang đến hương vị đặc trưng riêng, tùy thuộc vào sự kết hợp của gia vị và nguyên liệu. Mì ramen được phân thành bốn hương vị chính, ba trong số đó đến từ gia vị như súp miso, muối và nước tương, còn hương vị thứ tư là tonkotsu - nước hầm từ xương heo. Các món kèm  phổ biến của ramen thường là thịt heo, trứng luộc, hành lá và rong biển.

Bên cạnh hương vị đa dạng, Ramen còn nổi tiếng vì sự gần gũi  và tiện lợi. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy ramen ở khắp mọi nơi ở Nhật Bản, từ quán bình dân đến nhà hàng cao cấp. Món mì này thường được người dân Nhật Bản ưa chuộng trong bữa tối muộn, đặc biệt là vào những đêm se lạnh.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Ichiran Ramen: Nổi tiếng với tonkotsu ramen và quầy ăn cá nhân.

• Ippudo: Chuỗi ramen lâu đời của Fukuoka.

• Ramen Street (Ga Tokyo): Tập hợp nhiều thương hiệu ramen nổi tiếng.

Giá tham khảo: 1000 - 2000 yên (~ 161.000 - 323.000 VND)

Mì Udon - ẩm thực Nhật Bản

Mì Udon, một trong những món ăn nổi tiếng ở Nhật Bản, được xem là biểu tượng của sự bền bỉ và kiên nhẫn của người Nhật. Sợi mì udon dày, trắng và dai, tạo nên một hương vị đặc trưng và độc đáo khó quên. Để thưởng thức mì Udon, bạn chỉ cần đun sôi nước dùng, cho mì vào nấu cho mềm, sau đó thêm các loại topping như thịt heo, tôm, trứng và rau củ.

Mì Udon thường được kết hợp cùng nhiều loại nước dùng khác nhau, từ nước dùng dashi truyền thống đến các loại nước dùng hải sản, thịt gà hoặc rau củ. Sự đa dạng trong cách chế biến giúp mì Udon trở thành một phần không thể thiếu trong ẩm thực Nhật Bản và được yêu thích trên khắp thế giới. 

Tại xứ sở hoa anh đào, mì Udon còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Trong các dịp lễ, người Nhật thường dùng mì Udon để cầu chúc may mắn và thành công, thể hiện sự tôn trọng và lòng biết ơn đối với những giá trị truyền thống.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Hanamaru Udon: Chuỗi udon phổ biến với giá bình dân.

• Marugame Seimen: Nổi tiếng với udon tươi làm tại chỗ.

• Sanuki Udon (Kagawa): Địa phương nổi tiếng với udon truyền thống.

Giá tham khảo: 900 - 1500 yên (~ 145.000 - 242.000 VND)

Soba (Mì kiều mạch) - ẩm thực Nhật Bản

Soba là một trong những loại mì truyền thống lâu đời của Nhật Bản, được làm chủ yếu từ bột kiều mạch (buckwheat). So với ramen hay udon, sợi soba mảnh hơn, có màu nâu xám tự nhiên cùng hương thơm đặc trưng của hạt kiều mạch. Tùy theo từng mùa và từng vùng, soba có thể được phục vụ lạnh cùng nước chấm hoặc dùng nóng trong nước dùng dashi thanh ngọt.

Không chỉ là món ăn quen thuộc, soba còn gắn liền với một phong tục có từ thời Edo. Truyền thống nơi đây vào đêm giao thừa, người Nhật thường thưởng thức Toshikoshi Soba (年越しそば) với mong muốn khép lại những điều không may của năm cũ và cầu chúc sức khỏe, trường thọ trong năm mới. Sợi mì dài tượng trưng cho cuộc sống bền bỉ, trong khi đặc tính dễ cắt của soba mang ý nghĩa buông bỏ những điều không tốt đẹp để bắt đầu một năm mới thuận lợi hơn.

Điều thú vị là người Nhật thường thưởng thức soba theo mùa. Mùa hè, món Zaru Soba được dùng lạnh giúp giải nhiệt, trong khi mùa đông, một bát Kake Soba nóng hổi lại mang đến cảm giác ấm áp. Để cảm nhận trọn vẹn hương vị khi thưởng thức, bạn nên thử soba nguyên bản trước khi thêm wasabi hoặc hành lá để cảm nhận mùi thơm tự nhiên của kiều mạch.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Kanda Yabu Soba (Tokyo) – Một trong những nhà hàng soba lâu đời nhất Nhật Bản.

• Togakushi Soba (Nagano) – Khu vực nổi tiếng với soba làm từ nguồn nước tinh khiết và kiều mạch địa phương.

Giá tham khảo: 700 - 1.500 yên (~ 113.000 - 242.000 VND)

Yakisoba (Mì xào Nhật Bản)

Yakisoba là món mì xào quen thuộc trong các lễ hội mùa hè và khu phố ẩm thực tại Nhật Bản. Mặc dù có tên gọi là "soba", nhưng món ăn này không sử dụng mì kiều mạch mà được chế biến từ mì lúa mì tương tự ramen. Sợi mì được xào cùng thịt heo, bắp cải, cà rốt, giá đỗ rồi nêm với sốt yakisoba có hương vị đậm đà, hơi ngọt và thơm đặc trưng. Hương thơm của nước sốt hòa quyện cùng tiếng xào mì trên bếp nóng đã trở thành ký ức quen thuộc đối với nhiều người Nhật và cũng là trải nghiệm được nhiều du khách yêu thích.

Yakisoba bắt đầu phổ biến từ đầu thế kỷ XX dưới ảnh hưởng của ẩm thực Trung Hoa. Sau Thế chiến II, khi bột mì được nhập khẩu với số lượng lớn, món ăn này nhanh chóng trở thành lựa chọn phổ biến nhờ giá thành phải chăng và cách chế biến đơn giản. Đến nay, yakisoba gần như là món ăn không thể thiếu tại các lễ hội Nhật Bản, nơi những quầy hàng chế biến món mì ngay trước mắt khách hàng trên chảo sắt lớn và luôn tỏa hương thơm hấp dẫn.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Yokote Yakisoba (Akita) - Một trong "Tam đại Yakisoba" nổi tiếng của Nhật.

• Fujinomiya Yakisoba (Shizuoka) - Đặc sản với sợi mì dai và bã mỡ chiên giòn.

• Các quầy yatai tại lễ hội mùa hè trên khắp Nhật Bản.

Giá tham khảo: 700 - 1200 yên (~ 113.000 - 194.000 VND)

Somen (Mì lạnh) - ẩm thực Nhật Bản

Somen là loại mì có sợi rất mảnh được làm từ bột mì và thường xuất hiện trong thực đơn mùa hè của người Nhật. Sau khi luộc chín, mì được làm lạnh bằng nước đá rồi dùng cùng nước chấm tsuyu - loại nước sốt truyền thống được pha từ dashi (nước dùng nấu từ tảo kombu và cá ngừ bào katsuobushi), nước tương và mirin, mang hương vị thanh ngọt đặc trưng. Khi ăn, người Nhật thường thêm hành lá, gừng hoặc wasabi để tăng hương vị. Bên cạnh đó Somen là món ăn đặc trưng tại mùa hè của xú sở hoa anh đào ( từ tháng 6 đến tháng 8).

Một trong những trải nghiệm độc đáo nhất khi thưởng thức somen là Nagashi Somen. Những sợi mì sẽ được thả trôi theo dòng nước mát trong máng tre và thực khách phải nhanh tay dùng đũa gắp trước khi mì chảy qua. Hoạt động này bắt nguồn từ vùng Takachiho (tỉnh Miyazaki) và dần trở thành nét văn hóa mùa hè đặc sắc của Nhật Bản. Nagashi Somen được nhiều gia đình Nhật lựa chọn trải nghiệm này trong những chuyến dã ngoại mùa hè, còn du khách quốc tế lại xem đây là một trong những hoạt động ẩm thực Nhật Bản đáng thử.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Chiho-no-Ie (Takachiho, Miyazaki) – Nổi tiếng với trải nghiệm Nagashi Somen.

• Miwa Somen Yamamoto (Nara) – Một trong những thương hiệu somen lâu đời của Nhật.

Giá tham khảo: 600 - 2000 yên (~97.000 - 323.000 VND)

Tempura - ẩm thực Nhật Bản

Tempura thường được làm từ các loại hải sản như tôm, cá hoặc các loại rau củ như nấm, cà rốt, bí ngô, cần tây... Đặc điểm của tempura chính là lớp vỏ bên ngoài giòn rụm, bên trong thịt tôm hoặc cá vẫn giữ được độ mềm ngọt. Vì vậy, tempura chính là một trong những món ăn nổi tiếng ở Nhật Bản, thường xuyên được xuất hiện trong mỗi bữa ăn của người Nhật.

Điểm độc đáo của tempura nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa vị giòn bên ngoài và vị ngọt mềm bên trong, cùng với hương vị thơm ngậy từ dầu chiên và nguyên liệu tươi ngon. Bí quyết để tempura trở nên đặc biệt là sự cầu kỳ trong quá trình chuẩn bị bột và việc chỉ sử dụng những nguyên liệu tươi ngon nhất.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Tempura Kondo (Tokyo): Nhà hàng tempura đạt sao Michelin.

• Tsunahachi (Shinjuku, Tokyo): Hoạt động từ năm 1923.

• Kaneko Hannosuke: Nổi tiếng với tempura tendon.

Giá tham khảo: 3000 - 12.000 yên (~ 485.000 - 1.942.000 VND)

Okonomiyaki (Bánh xèo) - ẩm thực Nhật Bản

Okonomiyaki là một món ăn quen thuộc và truyền thống xuất phát từ thành phố Osaka của Nhật Bản, được mệnh danh là "pizza của người Nhật". Khác biệt với bánh xèo Việt Nam, Okonomiyaki được làm từ bột mì, khoai tây, trứng, và có thể kèm theo nhiều loại topping như hành, tôm, mực, thịt, hoặc phô mai.

Món này dễ dàng tìm thấy ở các nhà hàng trên khắp Nhật Bản, nhưng Okonomiyaki thơm ngon và nổi tiếng nhất thường được đặc biệt kể đến ở Hiroshima. Điều đặc biệt là ở Hiroshima, Okonomiyaki được làm thành hai lớp: lớp bột ở trên và dưới. Lớp nhân bên trong chứa nhiều topping như bắp cải, thịt bò, bạch tuộc, tôm, phô mai, và mì sợi. Khi thưởng thức Okonomiyaki, không thể thiếu nước sốt Okonomi, mayonnaise, hành lá và cá ngừ bào khô.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Mizuno (Osaka): Được Michelin Bib Gourmand ghi nhận.

• Chibo: Chuỗi okonomiyaki nổi tiếng.

• Okonomimura (Hiroshima): Khu phức hợp quy tụ nhiều quán okonomiyaki lâu đời.

Giá tham khảo: 1.500 - 2.500 yên (~ 242.000 - 404.000 VND)

Takoyaki (Bánh bạch tuộc)

Món ăn được tạo thành từ lớp bột mềm bên ngoài, bên trong là miếng bạch tuộc (tako), gừng ngâm đỏ, hành lá và vụn bột tempura (tenkasu). Sau khi nướng trong khuôn tròn chuyên dụng, takoyaki được phủ sốt takoyaki, mayonnaise, rong biển aonori và cá ngừ bào katsuobushi. Phần nhân bên trong thường rất nóng và mềm, vì vậy người Nhật thường dùng que xiên tách đôi viên bánh để nguội bớt trước khi thưởng thức. Nếu ghé Osaka, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân xếp hàng trước các quầy takoyaki lâu đời, điều này minh chứng cho sức hút của món ăn này.

Takoyaki là một trong những món ăn đường phố nổi tiếng nhất của Nhật Bản, có nguồn gốc từ thành phố Osaka vào những năm 1930 và được sáng tạo bởi Endo Tomekichi, chủ một quầy hàng nhỏ tại Osaka. Lấy cảm hứng từ món Akashiyaki - món bánh bạch tuộc mềm, thường ăn kèm nước dùng dashi của tỉnh Hyogo Nhật Bản - ông đã thay nhân và cách thưởng thức để tạo nên món takoyaki, ông đã thay nhân trứng bằng bạch tuộc để tạo nên món ăn mới. Từ đó, takoyaki nhanh chóng trở thành biểu tượng ẩm thực của Osaka và xuất hiện trong hầu hết các lễ hội (matsuri) trên khắp Nhật Bản.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Aizuya (Osaka): Được xem là nơi khai sinh món takoyaki.

• Wanaka Namba (Osaka): Một trong những quán takoyaki nổi tiếng với lớp vỏ giòn nhẹ, nhân mềm.

• Takoyaki Juhachiban (Dotonbori, Osaka): Nổi tiếng với lớp bột giòn nhờ tenkasu.

Giá tham khảo: 500 - 900 (~80.000 - 145.000 VND)

Yakitori (Gà xiên nướng)

Yakitori là món gà xiên nướng nổi tiếng được chế biến bằng cách xiên từng phần thịt lên que tre rồi nướng trên than hoa. Thay vì chỉ sử dụng phần ức hoặc đùi, người Nhật còn tận dụng da, tim, gan, sụn hay cánh gà, thể hiện tinh thần sử dụng nguyên liệu một cách trọn vẹn trong ẩm thực. Yakitori thường được chia thành hai phong cách nêm nếm là Shio (ướp muối) và Tare (phết nước sốt làm từ nước tương, mirin và đường). Nếu muốn cảm nhận trọn vẹn vị ngọt của thịt gà, bạn nên thử loại Shio trước, sau đó mới trải nghiệm phiên bản Tare với hương vị đậm đà hơn. Đây cũng là cách nhiều người Nhật thưởng thức khi ghé các quán izakaya.

Yakitori phát triển mạnh sau Thế chiến II khi các quầy hàng ven đường và quán Izakaya trở thành nơi tụ họp của người dân sau giờ làm việc. Đến nay, thưởng thức vài xiên yakitori cùng bia hoặc rượu sake vẫn là một phần quen thuộc trong đời sống của người Nhật.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Omoide Yokocho (Tokyo): Khu phố nổi tiếng với hàng chục quán yakitori lâu đời.

• Pontocho (Kyoto): Nơi tập trung nhiều izakaya truyền thống.

Giá tham khảo: 150 - 400 yên/xiên (~ 24.000 - 64.000 VND)

Kushikatsu (Xiên que chiên giòn)

Kushikatsu là món xiên que chiên giòn nổi tiếng khi đến Osaka. Món ăn được chế biến từ thịt, hải sản hoặc rau củ tẩm bột rồi chiên ngập dầu. Lớp vỏ giòn rụm kết hợp với phần nhân mềm ngọt bên trong khiến món ăn này trở thành một trong những biểu tượng của ẩm thực đường phố vùng Kansai. Trong đó, Shinsekai được xem là "thánh địa" của kushikatsu, nơi bạn có thể vừa thưởng thức những xiên chiên nóng hổi vừa cảm nhận không khí nhộn nhịp của khu phố cổ Osaka. Đây cũng là món ăn rất phù hợp để gọi nhiều loại khác nhau và chia sẻ cùng bạn bè, đúng với tinh thần thưởng thức ẩm thực đường phố của người Nhật.

Một trong những điều thú vị nhất khi thưởng thức kushikatsu là quy tắc “không chấm sốt hai lần”. Khi du lịch Osaka, nhiều quán kushikatsu truyền thống sử dụng chung một khay nước sốt cho cả bàn ăn, vì vậy sau khi đã cắn một miếng, thực khách không được nhúng lại xiên vào khay sốt. Nếu muốn thêm nước sốt, người Nhật sẽ dùng lá bắp cải đi kèm để múc thay vì chấm trực tiếp.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Daruma (Shinsekai, Osaka): Thương hiệu kushikatsu nổi tiếng.

• Yaekatsu (Osaka): Một trong những quán lâu đời được người dân địa phương yêu thích.

Giá tham khảo: 120 - 300 yên/xiên (~ 25.000 - 50.000 VND)

Yakiniku (Thịt nướng) - ẩm thực Nhật Bản

Yakiniku - phong cách nướng thịt "trứ danh" của Nhật Bản - đã trở thành một món ăn phổ biến và được các đầu bếp và thực khách ưa chuộng khắp Châu Á. Đây là một trong những món ăn nổi tiếng ở Nhật Bản bạn không nên bỏ qua khi đến Nhật Bản. Phong cách nướng của người dân Nhật Bản rất cân bằng và giàu dinh dưỡng nhờ vào sự kết hợp hài hòa giữa thịt và rau củ nướng, mang lại sự ngon miệng và bổ dưỡng.

Yakiniku là biểu tượng của sự sum vầy, gắn kết gia đình và bạn bè trong những buổi sum họp vui vẻ. Mùa hè là thời điểm lý tưởng để thưởng thức Yakiniku, khi mọi người có thể ngồi quanh bàn nướng thịt và rau củ trên bếp than, tạo ra không khí ấm áp và gần gũi.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Jojoen: Chuỗi yakiniku cao cấp nổi tiếng.

• Yakiniku Like: Phù hợp cho khách đi một mình.

• Rokkasen (Shinjuku, Tokyo): Buffet bò Wagyu và Kobe nổi tiếng.

Giá tham khảo: 2.000 - 4.000 yên (~ 323.000 - 647.000 VND)

Ochazuke (Cơm chan trà) - ẩm thực Nhật Bản

Ochazuke, hay còn gọi là cơm chan trà, là món ăn truyền thống độc đáo của nền ẩm thực Nhật Bản. Theo thần đạo Shinto của Nhật Bản, mọi vật đều có linh hồn và được bảo hộ bởi vị thần. Ban đầu, Ochazuke được tạo ra từ những đồ thừa của bữa ăn trước đó, được trộn với trà và cơm nóng, tạo thành một bát ăn đầy dinh dưỡng. Ngày nay, món ăn này đã được biến tấu thêm các loại thịt như thịt ba chỉ hoặc cá hồi áp chảo nướng, và rong biển khô hoặc cá ngừ bào được thêm vào trên cùng.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Dashi Chazuke En: Chuỗi chuyên ochazuke nổi tiếng.

• Kaiseki restaurants (Kyoto): Thường phục vụ ochazuke ở cuối bữa ăn.

• Chợ Nishiki (Kyoto): Có nhiều phiên bản ochazuke truyền thống.

Giá tham khảo: 600 - 1800 yên (~ 97.000 - 300.000 VND)

Sukiyaki

Sukiyaki phát triển mạnh trong nền ẩm thực Nhật Bản từ cuối thời Minh Trị, khi việc tiêu thụ thịt bò trở nên phổ biến tại Nhật Bản. Sukiyaki là món lẩu truyền thống nổi tiếng của Nhật Bản, gồm những lát thịt bò thái mỏng được nấu cùng đậu phụ, nấm, hành boa-rô, rau xanh và mì shirataki trong nước sốt warishita – hỗn hợp của nước tương, đường, rượu sake và mirin. Khác với nhiều món lẩu châu Á, sukiyaki thường được ăn bằng cách nhúng nguyên liệu đã chín vào trứng gà sống đánh tan, giúp cân bằng vị đậm đà và làm món ăn trở nên béo ngậy hơn. Ngày nay, món ăn này thường xuất hiện trong những bữa cơm đoàn viên hoặc các dịp lễ cuối năm.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Imahan (Tokyo): Nhà hàng sukiyaki lâu đời nổi tiếng.

• Mishima-tei (Kyoto): Phục vụ bò Wagyu và bò Kobe cao cấp.

• Harijyu (Osaka): Một trong những địa chỉ sukiyaki được người địa phương yêu thích.

Giá tham khảo: 2000 - 8000 yên (~ 323.000 - 1.300.000 VND)

Shabu Shabu

Đến với món lẩu tiếp theo trong bài viết, Shabu Shabu là món lẩu nổi tiếng với cách thưởng thức rất riêng. Tên gọi "Shabu Shabu" mô phỏng âm thanh của lát thịt bò được nhúng nhanh trong nồi nước dùng đang sôi. Chỉ cần vài giây đảo nhẹ, thịt sẽ vừa chín tới, giữ được độ mềm và vị ngọt tự nhiên trước khi chấm cùng nước sốt ponzu (làm từ nước tương và trái cây họ cam quýt) hoặc nước sốt goma (sốt mè). Thông thường, người Nhật thường nhúng từng lát thịt trong khoảng 5 - 10 giây thay vì nấu quá lâu để giữ được độ mềm Sau khi dùng hết thịt và rau, nhiều nhà hàng sẽ phục vụ thêm mì udon hoặc cơm để tận dụng phần nước dùng đã ngọt hơn nhờ tinh chất từ các nguyên liệu

Mặc dù chịu ảnh hưởng từ món lẩu Trung Hoa, Shabu Shabu hiện đại được cho là ra đời tại nhà hàng Suehiro (Osaka) vào năm 1952 và nhanh chóng trở thành một trong những món lẩu được yêu thích nhất Nhật Bản. Khác với sukiyaki có nước dùng đậm vị, shabu shabu đề cao sự thanh nhẹ, giúp thực khách cảm nhận rõ chất lượng của từng lát thịt và rau củ.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Nabezo: Chuỗi nhà hàng buffet shabu shabu nổi tiếng.

• Mo-Mo Paradise: Phục vụ bò Wagyu và nhiều loại nước dùng.

• Onyasai: Lựa chọn phổ biến với người dân địa phương.

Giá tham khảo: 2500 - 6000 yên (~ 404.000 - 971.000 VND)

Mochi

Mochi là loại bánh truyền thống được làm từ gạo nếp mochigome giã nhuyễn cho đến khi đạt độ dẻo mịn đặc trưng. Bên trong bánh thường là nhân đậu đỏ, kem tươi, trái cây hoặc nhiều loại nhân hiện đại khác. Với kết cấu mềm dẻo cùng vị ngọt thanh, mochi từ lâu đã trở thành biểu tượng của ẩm thực và văn hóa Nhật Bản.

Mochi đã xuất hiện từ hơn một nghìn năm trước và từng được xem là món ăn dành cho giới quý tộc trong các nghi lễ Thần đạo. Đến nay, vào dịp năm mới, người Nhật vẫn duy trì tục Mochitsuki - giã bánh mochi bằng cối và chày gỗ. Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa cầu chúc may mắn, sung túc mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình cùng quây quần chuẩn bị năm mới.

Một mẹo để thưởng thức Mochi ngon hơn là khi dùng cùng một tách trà xanh nóng, vị chát nhẹ của trà sữa giúp cân bằng lại vị ngọt của bánh và hương thêm từ gạo nếp. Tại dịp cuối năm hoặc đầu năm mới, bạn có thể trải nghiệm quy trình giã bánh truyền thống tại các lễ hội Mochitsuki để hiểu rõ hơn nét văn hoá đặc sắc của nền ẩm thực Nhật Bản đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ người dân nơi đây.

Gợi ý địa điểm thưởng thức

• Gekkou (Kyoto): Chuyên các loại wagashi và mochi truyền thống.

• Nakamura Tokichi (Kyoto): Nổi tiếng với mochi trà xanh.

• Asakusa (Tokyo): Khu phố có nhiều cửa hàng mochi thủ công lâu đời.

Giá tham khảo: 200 - 500 yên/chiếc (~30.000 - 80.000 VND)

Xem thêm: Đặc sản Nhật Bản làm quà ý nghĩa nhất

Từ những món ăn giản dị mang đậm hương vị bốn mùa đến nghệ thuật trình bày tinh tế, ẩm thực Nhật Bản không chỉ là một phần của văn hóa mà còn là hành trình cảm nhận bằng tất cả giác quan. Nếu bạn muốn tự mình trải nghiệm sự thanh tao, tỉ mỉ và chiều sâu trong từng món ăn của xứ sở mặt trời mọc, các hành trình khám phá Nhật Bản do Saigontimes Travel tổ chức chính là cánh cửa đưa bạn đến gần hơn với tinh hoa ẩm thực và văn hóa nơi đây. Cùng Saigontimes Travel, mỗi bữa ăn sẽ không chỉ là thưởng thức, mà là tận hưởng một phần tâm hồn Nhật Bản.