Syracuse – Thành phố cổ Ortigia và những kỳ quan nghìn năm

Syracuse mở ra như một trang sử sống bên làn nước xanh biếc của Sicily, nơi mỗi con phố đều in dấu thời gian và mỗi góc nhìn đều gợi nhắc về một thời vàng son cổ đại. Thành phố này chinh phục du khách bằng vẻ đẹp trầm mặc của đảo Ortigia, những công trình đá cổ nhuốm màu nắng gió và nhịp sống chậm rãi, rất đời. Trong hành trình tour Châu Âu, Syracuse là điểm dừng dành cho những ai muốn lắng lại, bước chậm hơn và cảm nhận chiều sâu lịch sử theo cách nhẹ nhàng nhưng đầy cuốn hút.

Syracuse – Dấu ấn Hy Lạp cổ giữa lòng Sicily

Syracuse (tiếng Ý: Siracusa) là một thành phố cổ kính 2.700 năm tuổi nằm trên bờ biển phía đông nam đảo Sicilia, Ý, nổi tiếng với di sản Hy Lạp - La Mã phong phú và kiến trúc Baroque. Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, được người Hy Lạp thành lập từ thế kỷ VIII trước Công nguyên và từng giữ vị thế rực rỡ bậc nhất vùng Sicily cổ đại. Nơi đây không chỉ là trung tâm chính trị, văn hóa mà còn là quê hương của nhà toán học Archimedes lừng danh. Dấu ấn của thời kỳ huy hoàng ấy vẫn hiện diện rõ ràng trong từng con phố, quảng trường và bờ đá bao quanh đảo Ortigia – trái tim lịch sử của thành phố. 

Thành phố là sự giao thoa mềm mại giữa nhiều lớp văn minh. Những cột đá Hy Lạp cổ đại đứng song hành cùng nhà thờ Baroque, các công trình trung cổ và những ngôi nhà đá vàng nhuốm màu thời gian. Nhà thờ chính tòa Syracuse, được xây dựng trên nền một ngôi đền Hy Lạp cổ, là minh chứng rõ nét cho cách thành phố gìn giữ quá khứ mà không tách rời hiện tại. Mọi thứ ở đây đều mang cảm giác liền mạch, càng ngắm càng cảm nhận được chiều sâu lịch sử ẩn dưới vẻ ngoài tưởng chừng giản dị. 

Đến Syracuse, hành trình không bị thúc đẩy bởi lịch trình dày đặc mà mở ra theo cách rất tự nhiên. Du khách dễ dàng bị cuốn vào những buổi dạo bộ chậm rãi trên đảo Ortigia, ngồi bên quảng trường đá ngắm nắng trôi qua mặt biển, hay lặng im trước các công trình cổ như đang thì thầm kể chuyện. Thành phố này không đòi hỏi phải hiểu hết lịch sử, chỉ cần ở lại đủ lâu để cảm nhận bầu không khí tĩnh lặng, thân thuộc và sâu lắng – nơi quá khứ không nằm sau tủ kính, mà hiện diện trong từng khoảnh khắc đời thường.

• Vị trí: Nằm ở vùng đông nam đảo Sicily, giáp biển Ionian 

Syracuse đẹp nhất vào lúc nào?

Thời điểm lý tưởng nhất để đến thành phố Syracuse tham quan là vào tháng 4 đến tháng 6 hoặc tháng 9 đến tháng 10. Đây là hai mùa thấp điểm (shoulder seasons) với thời tiết ôn hòa, dễ chịu và ít đông đúc hơn so với cao điểm mùa hè.

• Tháng 4 đến tháng 6: Nhiệt độ ban ngày dao động từ 18°C đến 25°C, trời nắng đẹp và ít mưa, rất thích hợp để đi bộ khám phá các khu di tích cổ như Công viên khảo cổ Neapolis hay đảo Ortigia. Sự kiện nổi bật: Từ 08/05/2026 đến 28/06/2026, tại Nhà hát Hy Lạp cổ đại sẽ diễn ra mùa diễn kịch cổ điển lần thứ 61, một trải nghiệm văn hóa đặc sắc không nên bỏ lỡ. 

• Tháng 9 đến tháng 10: Nhiệt độ mát dần từ 27°C xuống 20°C, nước biển vẫn đủ ấm để bơi lội đến hết tháng 10. Trải nghiệm, đây là mùa thu hoạch tại Sicily, lý tưởng để thưởng thức rượu vang và các sản phẩm nông sản địa phương trong không khí thư thái, ít khách du lịch. 

Các địa danh làm nên linh hồn của Syracuse

Khu đảo Ortigia (Ortigia Island) 

Đảo Ortigia (Ortygia) là trung tâm lịch sử cổ kính của thành phố Syracuse, nổi tiếng là di sản thế giới UNESCO với các con hẻm nhỏ, kiến trúc Baroque tuyệt đẹp và không gian văn hóa đậm chất Địa Trung Hải. Gắn liền với những bước chân đầu tiên của người Hy Lạp khi đặt nền móng cho thành phố từ hơn hai nghìn năm trước. Hòn đảo nhỏ này từng là trung tâm chính trị, tôn giáo và đời sống của thành phố cổ đại, và cho đến hôm nay, Ortigia vẫn giữ vai trò như trái tim lịch sử, nơi mọi lớp ký ức của thành phố hội tụ. 

Những tàn tích Hy Lạp cổ đại hòa vào các nhà thờ Baroque, quảng trường đá trắng và những ngôi nhà cổ hướng ra biển. Nhà thờ chính tòa Syracuse, xây dựng trên nền đền thờ Athena xưa, là minh chứng rõ ràng cho sự tiếp nối liền mạch của lịch sử. Mỗi con phố nhỏ, mỗi bức tường đá đều mang dấu vết của thời gian, tạo nên một không gian vừa cổ kính vừa sống động. Ortigia mang đến cảm giác như thời gian trôi chậm hơn thường lệ. Chỉ cần bước vài bước trên những con phố đá quanh co, dừng lại bên một góc quảng trường yên tĩnh hay phóng tầm mắt ra làn nước xanh óng ánh, mọi suy nghĩ cũng dần lắng xuống. Không cần sắp đặt hay vội vàng khám phá, hòn đảo nhỏ ấy nhẹ nhàng dẫn dắt du khách bằng chính bầu không khí của mình, để rồi khi rời đi, cảm giác bình yên vẫn còn ở lại rất lâu trong ký ức. 

• Vị trí và Địa lý: Ortigia là một hòn đảo nhỏ nằm trên bờ biển phía đông Sicily, chỉ rộng khoảng 1 km², tạo nên phần cổ nhất và là "linh hồn" của Syracuse.

Piazza del Duomo 

Piazza del Duomo (Quảng trường Nhà thờ) là trái tim lịch sử, văn hóa và địa lý của thành phố Milan, Ý, nổi bật với diện tích 17.000 m². Nơi đây tập trung các công trình kiến trúc Gothic tráng lệ như Nhà thờ Duomo, nơi mọi dấu ấn quan trọng nhất của Syracuse dường như đều hội tụ. Không gian này được hình thành từ thời cổ đại và dần hoàn thiện qua nhiều thế kỷ, trở thành sân khấu chính cho các nghi lễ tôn giáo, sự kiện cộng đồng và đời sống thường nhật của người dân địa phương. 

Ở đây, lịch sử không nằm sau tường kính, mà hiện diện ngay giữa quảng trường rộng mở. Nổi bật nhất là Nhà thờ chính tòa Syracuse với mặt tiền Baroque thanh nhã, được xây dựng trên nền ngôi đền Athena cổ đại. Bao quanh quảng trường là các cung điện đá sáng màu, đồng đều về chiều cao và bố cục, khiến toàn bộ không gian mang vẻ trang trọng nhưng không nặng nề. Dưới ánh nắng Sicily, những bức tường đá phản chiếu ánh sáng dịu nhẹ, làm quảng trường như bừng sáng một cách tự nhiên. 

Trải nghiệm Piazza del Duomo không cần quá nhiều hoạt động, bởi chính không gian đã đủ sức níu chân. Chỉ cần đứng giữa quảng trường, ngắm nhìn kiến trúc xung quanh và lắng nghe nhịp sống trôi nhẹ, du khách có thể cảm nhận rõ sự giao thoa giữa lịch sử, văn hóa và đời sống hiện tại. Đây là nơi để dừng lại, thở chậm hơn và cảm nhận trọn vẹn linh hồn của Syracuse.

• Vị trí chi tiết: Nằm tại Milan, vùng Lombardy, miền Bắc nước Ý

Đài phun nước Arethusa 

Đài phun nước Arethusa (Fonte Aretusa), nằm trên đảo Ortigia ở Syracuse, là một suối nước ngọt tự nhiên cổ xưa, nổi tiếng với truyền thuyết thần thoại Hy Lạp về nàng tiên Arethusa và những bụi cây cói (papyrus) quý hiếm mọc quanh. Theo câu chuyện xưa, dòng nước nơi đây được xem là hóa thân của nàng, chảy từ đất liền Hy Lạp vượt biển để đến Syracuse. Chính huyền thoại ấy đã khiến Arethusa không chỉ là một thắng cảnh, mà còn là phần ký ức văn hóa sâu sắc của thành phố từ hàng nghìn năm trước. 

Đài phun nước mang dáng vẻ giản dị, mở ra sát bờ biển, được bao quanh bởi lan can đá và những khóm papyrus xanh mướt – loài cây hiếm thấy ở châu Âu. Sự kết hợp giữa mặt nước ngọt trong veo, biển xanh ngay bên cạnh và cảnh quan tự nhiên tạo nên một không gian rất đặc biệt, vừa gần gũi vừa đầy chất thơ. Vẻ đẹp của Arethusa nằm ở sự tĩnh lặng và mềm mại. Dòng nước phản chiếu ánh nắng, chim biển sải cánh trên cao, xa xa là mặt biển trải dài đến chân trời. Khung cảnh ấy không ồn ào, không phô trương, mà nhẹ nhàng chạm đến cảm xúc của người đứng ngắm, nhất là vào những buổi chiều khi ánh sáng trở nên dịu hơn. 

• Vị trí và đặc điểm: Tọa lạc gần bờ biển ở Ortigia, dòng suối ngọt này được bao quanh bởi cây cói dại, một trong những nơi hiếm hoi loài này mọc tự nhiên ở châu Âu

Đền thờ thần Apollo 

Đền thờ thần Apollo tại Syracuse nằm trên đảo Ortygia, là ngôi đền Doric Hy Lạp cổ nhất tại Tây Âu (thế kỷ thứ 6 TCN). được xây dựng vào đầu thế kỷ VI trước Công nguyên, ngay lối vào đảo Ortigia. Ngôi đền từng giữ vai trò trung tâm trong đời sống tín ngưỡng của cư dân thời cổ đại, thờ vị thần gắn liền với ánh sáng, nghệ thuật và sự hài hòa. Trải qua hàng nghìn năm biến động, công trình này từng bị chuyển đổi công năng nhiều lần trước khi được khai quật, để lộ những lớp lịch sử chồng xếp lên nhau. Dù ngày nay chỉ còn lại nền móng và một số cột đá, bố cục tổng thể của ngôi đền vẫn đủ rõ để gợi lên quy mô và tầm vóc của một công trình từng rất uy nghi giữa thành phố cảng sầm uất. Các khối đá thô ráp, mài mòn theo thời gian, chính là dấu vết chân thực nhất của quá khứ còn sót lại. 

Khi đứng giữa đền thờ Apollo, cảm giác rất thật và rất đời. Gió biển thổi ngang qua những khối đá cổ, nắng chiếu thẳng lên nền móng đã bạc màu theo năm tháng, mọi thứ gần đến mức có thể chạm tay vào lịch sử. Du khách thường không ở đây quá lâu, nhưng khoảng thời gian ngắn ấy đủ để dừng lại, ngẩng nhìn xung quanh và nhận ra mình đang đứng đúng nơi con người đã đặt niềm tin và tín ngưỡng cách đây hàng nghìn năm. Không cầu kỳ, không sắp đặt, trải nghiệm ở đền Apollo giống như một khoảnh khắc chạm mặt quá khứ rất tự nhiên và khó quên. 

• Vị trí: Tọa lạc tại Largo Pancali, đảo Ortygia – trung tâm lịch sử của thành phố, gần khu chợ địa phương

Lâu đài Maniace (Castello Maniace) 

Lâu đài Maniace (Castello Maniace) là pháo đài chiến lược từ thế kỷ 13 nằm tại mũi cực nam đảo Ortygia, thành phố Syracuse, Sicily, Ý. Được xây dựng bởi Hoàng đế Frederick II (1232-1240), lâu đài nổi tiếng với kiến trúc Gothic đặc sắc, cổng đá tinh xảo, sân trong rộng lớn và tầm nhìn hướng ra biển Địa Trung Hải. . Ban đầu, lâu đài được dựng lên để kiểm soát tuyến đường biển và bảo vệ thành phố khỏi các cuộc tấn công từ bên ngoài. Trải qua nhiều biến động lịch sử, Castello Maniace vẫn giữ được dáng vẻ uy nghi, như một “người gác cửa” thầm lặng của thành phố. 

Lâu đài có hình vuông kiên cố với 4 tháp góc, bao gồm một sảnh trung tâm rộng lớn và cổng vào trang trí chạm khắc đá cẩm thạch. Vẻ đẹp của Castello Maniace không đến từ sự cầu kỳ mà nằm ở cảm giác mạnh mẽ và khoáng đạt. Đứng trên tường thành, trước mắt là biển xanh mênh mông, phía sau là khu phố cổ Ortigia với mái nhà san sát. Sự đối lập giữa đá cổ lạnh màu thời gian và không gian biển trời rộng mở tạo nên một khung cảnh rất đặc biệt, vừa hùng tráng vừa yên bình. 

Khi đặt chân tới Maniace, người ta có cảm giác mình không còn là khách tham quan nữa, mà là một phần rất nhỏ trong bức tranh rộng lớn nơi đất đá, trời nước và quá khứ hòa vào nhau. Gió từ biển thổi thẳng vào những bức tường đá cổ, mang theo vị mặn và âm thanh rất khẽ của sóng vỗ. Không gian ở đây mở ra khoáng đạt, đủ để người ta đứng yên thật lâu, nhìn xa về đường chân trời và để những suy nghĩ trôi đi chậm rãi. Chính khoảnh khắc ấy – giản dị nhưng đầy dư âm – khiến Maniace để lại dấu ấn rất riêng trong lòng người ghé thăm Syracuse.

• Vị trí: Tọa lạc ở vị trí độc tôn nơi tận cùng của bán đảo Ortigia, bao quanh bởi biển.

Xem thêm: Khám phá Trieste – Viên ngọc yên bình bên bờ biển Adriatic

Bỏ túi kinh nghiệm nhỏ khi tham quan Syracuse 

• Lưu trú và tham quan: Nên thuê phòng tại đảo Ortigia (trung tâm lịch sử) để dễ dàng đi bộ tham quan các địa danh như Piazza del Duomo, đài phun nước Arethusa và Castello Maniace

• Ăn uống: Thưởng thức đặc sản Sicily, đặc biệt là các món hải sản, cannoli (bánh ống nhân kem) và granita (đá bào vị trái cây/cà phê) 

• Di chuyển: Đi tàu từ Catania đến Siracusa chỉ mất hơn 1 tiếng. Nhà ga Syracuse cách trung tâm khoảng 20-30 phút đi bộ, nên đi taxi hoặc xe buýt từ ga vào Ortigia. Tại Ortigia, đi bộ là cách tốt nhất, không cần xe hơi

• Trang phục & Lưu ý: Mặc trang phục lịch sự, che vai và đầu gối khi vào nhà thờ. Nên mang giày đi bộ thoải mái vì đường phố là đá cuội

• Cảnh giác móc túi: Khi sử dụng xe buýt đông đúc, hãy chú ý bảo quản túi xách và đồ đạc cá nhân vì đây là nơi thường xuyên xảy ra tình trạng trộm cắp vặt

• Ưu tiên đi bộ tại Ortigia: Đảo Ortigia (trung tâm lịch sử của Syracuse) có những con phố nhỏ hẹp và rất đẹp, cách tốt nhất để khám phá là đi bộ 

Giữa những tầng ký ức lâu đời, nhịp sống khoan thai và nét đẹp lắng đọng theo năm tháng, Syracuse gợi mở một hình ảnh nước Ý sâu lắng, tinh tế và đậm dấu ấn văn hóa. Với những ai mong muốn chạm đến lịch sử trong không gian đủ tĩnh để lắng nghe và cảm nhận, thành phố này trở thành điểm dừng chân hoàn hảo, để chuyến đi khép lại trong những dư vị sâu sắc, phản ánh trọn vẹn tinh thần khám phá giàu chiều sâu của SaigonTimes Travel.